Pytania i odpowiedzi
138 odpowiedzi zebranych ze wszystkich artykułów serwisu - z odesłaniem do miejsca, w którym temat jest rozwinięty.
Stan prawny: Aktualizacja tekstu:
Nauczyciel mianowany
Postępowanie egzaminacyjne - egzamin przed komisją egzaminacyjną.
- Czy egzamin na nauczyciela mianowanego jest ustny?
- Tak. Egzamin ma formę rozmowy z komisją: nauczyciel odpowiada na pytania dotyczące sześciu wymagań z § 6 rozporządzenia oraz rozwiązuje wskazany przez komisję problem związany z wykonywaną pracą. Nie ma testu pisemnego ani obowiązkowej prezentacji multimedialnej.
- Więcej: Egzamin na stopień nauczyciela mianowanego →
- Ile punktów trzeba zdobyć, żeby zdać egzamin?
- Każdy członek komisji przyznaje łącznie za wszystkie wymagania od 0 do 10 punktów. Egzamin jest zdany, gdy średnia arytmetyczna punktów wynosi co najmniej 7.
- Więcej: Egzamin na stopień nauczyciela mianowanego →
- Kto powołuje komisję egzaminacyjną?
- Komisję egzaminacyjną powołuje organ prowadzący szkołę, czyli najczęściej gmina, powiat lub samorząd województwa. To ten sam organ wydaje później decyzję o nadaniu stopnia.
- Więcej: Egzamin na stopień nauczyciela mianowanego →
- Do kiedy trzeba złożyć wniosek o podjęcie postępowania egzaminacyjnego?
- Wniosek złożony do 30 czerwca oznacza decyzję do 31 sierpnia tego samego roku. Wniosek złożony do 31 października oznacza decyzję do 31 grudnia. Terminy te nie podlegają przywróceniu.
- Więcej: Egzamin na stopień nauczyciela mianowanego →
- Co się dzieje, gdy nauczyciel nie zda egzaminu?
- Nauczyciel odbywa dodatkowe przygotowanie do zawodu nauczyciela w wymiarze roku i 9 miesięcy, a w ostatnim roku ponownie przeprowadza zajęcia w obecności komisji powołanej przez dyrektora szkoły.
- Więcej: Egzamin na stopień nauczyciela mianowanego →
- Czy do egzaminu trzeba mieć plan rozwoju zawodowego?
- Nie. Plan rozwoju zawodowego i sprawozdanie z jego realizacji należą do ścieżki sprzed 1 września 2022 r. W nowej procedurze nie są ani wymagane, ani oceniane.
- Więcej: Warunki i wymagania na stopień nauczyciela mianowanego →
- Czy dobra ocena pracy z dowolnego roku wystarczy?
- Nie. Ocena musi pochodzić z ostatniego roku odbywania przygotowania do zawodu nauczyciela, a nie z wcześniejszego okresu pracy.
- Więcej: Warunki i wymagania na stopień nauczyciela mianowanego →
- Ile wymagań sprawdza komisja egzaminacyjna?
- Sześć wymagań określonych w § 6 rozporządzenia. Komisja ocenia ich spełnienie łącznie, przyznając jedną notę punktową w skali od 0 do 10.
- Więcej: Warunki i wymagania na stopień nauczyciela mianowanego →
- Do kogo składa się wniosek o postępowanie egzaminacyjne?
- Do organu prowadzącego szkołę - gminy, powiatu lub samorządu województwa, a w szkole niepublicznej do osoby prowadzącej. Nie do kuratorium i nie do dyrektora szkoły.
- Więcej: Wniosek o podjęcie postępowania egzaminacyjnego →
- Czy wniosek musi być na urzędowym formularzu?
- Nie. Przepisy określają tylko obowiązkową treść wniosku. Wiele urzędów udostępnia własne formularze i warto z nich skorzystać, ale wniosek napisany samodzielnie jest tak samo skuteczny.
- Więcej: Wniosek o podjęcie postępowania egzaminacyjnego →
- Co się stanie, jeśli zapomnę załącznika?
- Organ wezwie do usunięcia braków w terminie 14 dni od otrzymania wezwania. Nieusunięcie braków w tym terminie oznacza pozostawienie wniosku bez rozpoznania.
- Więcej: Wniosek o podjęcie postępowania egzaminacyjnego →
- Czy trzeba dołączać zaświadczenia o ukończonych szkoleniach?
- Nie. Katalog załączników z § 4 rozporządzenia jest zamknięty i nie obejmuje zaświadczeń o doskonaleniu zawodowym. Organ nie może żądać dokumentów spoza tej listy.
- Więcej: Dokumenty do wniosku o postępowanie egzaminacyjne →
- Kto poświadcza kopie dokumentów za zgodność z oryginałem?
- Dyrektor szkoły. Nie jest potrzebne poświadczenie notarialne ani urzędowe.
- Więcej: Dokumenty do wniosku o postępowanie egzaminacyjne →
- Czy do wniosku dołącza się sprawozdanie z przygotowania do zawodu?
- Nie. Sprawozdanie funkcjonowało w ścieżce sprzed 1 września 2022 r. razem z planem rozwoju zawodowego i oceną dorobku zawodowego.
- Więcej: Dokumenty do wniosku o postępowanie egzaminacyjne →
- Czy termin 30 czerwca można przedłużyć?
- Nie. To termin materialnoprawny wynikający wprost z ustawy - nie podlega przywróceniu ani przedłużeniu. Wniosek złożony później trafia do następnej sesji.
- Więcej: Terminy: 30 czerwca i 31 października →
- Od kiedy przysługuje wyższe wynagrodzenie?
- Od dnia nadania stopnia awansu zawodowego, czyli od dnia wydania decyzji przez organ prowadzący, a nie od dnia zdania egzaminu.
- Więcej: Terminy: 30 czerwca i 31 października →
- Czy można złożyć wniosek zaraz po zakończeniu przygotowania do zawodu?
- Tak, o ile spełnione są wszystkie warunki z art. 9b ust. 1, w tym ocena pracy i pozytywna opinia o przeprowadzonych zajęciach.
- Więcej: Terminy: 30 czerwca i 31 października →
- Ile osób liczy komisja egzaminacyjna?
- Pięć: przedstawiciel organu prowadzącego jako przewodniczący, przedstawiciel organu nadzoru pedagogicznego, dyrektor szkoły i dwaj eksperci. Na wniosek nauczyciela dochodzi przedstawiciel związku zawodowego.
- Więcej: Komisja egzaminacyjna na stopień nauczyciela mianowanego →
- Czy dyrektor szkoły ocenia mnie na egzaminie?
- Tak. Dyrektor jest pełnoprawnym członkiem komisji egzaminacyjnej i przyznaje punkty na równi z pozostałymi członkami.
- Więcej: Komisja egzaminacyjna na stopień nauczyciela mianowanego →
- Kiedy komisja może obradować?
- Komisja podejmuje rozstrzygnięcia w obecności co najmniej 2/3 składu swoich członków.
- Więcej: Komisja egzaminacyjna na stopień nauczyciela mianowanego →
- Ile trwa egzamin na nauczyciela mianowanego?
- Przepisy nie określają czasu trwania. W praktyce rozmowa z komisją trwa od 30 do 60 minut, a wynik ogłaszany jest tego samego dnia, po naradzie komisji.
- Więcej: Jak wygląda egzamin na stopień nauczyciela mianowanego →
- Czy na egzaminie można korzystać z przepisów?
- Tak. Rozporządzenie wprost nakazuje zapewnić nauczycielowi dostęp do aktów prawnych w trakcie egzaminu.
- Więcej: Jak wygląda egzamin na stopień nauczyciela mianowanego →
- Czy trzeba przygotować prezentację multimedialną?
- Nie. Nowe przepisy nie przewidują prezentacji na egzaminie na stopień nauczyciela mianowanego. Prezentacja dorobku zawodowego występuje dopiero w postępowaniu kwalifikacyjnym na stopień dyplomowanego.
- Więcej: Jak wygląda egzamin na stopień nauczyciela mianowanego →
- Czy istnieje oficjalna lista pytań egzaminacyjnych?
- Nie. Żaden przepis nie ustala katalogu pytań. Komisja układa je samodzielnie, ale musi mieścić się w zakresie sześciu wymagań określonych w § 6 rozporządzenia.
- Więcej: Pytania na egzaminie na stopień nauczyciela mianowanego →
- Ile pytań zadaje komisja?
- Przepisy tego nie regulują. W praktyce każdy z członków komisji zadaje jedno lub dwa pytania, co daje zwykle od sześciu do dziesięciu pytań.
- Więcej: Pytania na egzaminie na stopień nauczyciela mianowanego →
- Czy komisja pyta o konkretne artykuły ustaw?
- Zdarza się, ale w trakcie egzaminu zapewnia się dostęp do aktów prawnych. Komisje częściej sprawdzają, czy nauczyciel wie, gdzie szukać regulacji i jak ją zastosować, niż czy zna numer przepisu z pamięci.
- Więcej: Pytania na egzaminie na stopień nauczyciela mianowanego →
- Czy problem do rozwiązania jest obowiązkową częścią egzaminu?
- Tak. Rozporządzenie wymienia go obok pytań jako drugi element egzaminu - nauczyciel wykazuje się umiejętnością rozwiązania wskazanego przez komisję problemu związanego z wykonywaną pracą.
- Więcej: Problem do rozwiązania wskazany przez komisję →
- Czy dostanę czas na przygotowanie odpowiedzi?
- Przepisy tego nie regulują. Komisje zwykle pozwalają na chwilę namysłu, a poproszenie o minutę na uporządkowanie myśli jest odbierane jako przejaw rozwagi, nie niepewności.
- Więcej: Problem do rozwiązania wskazany przez komisję →
- Czy istnieje jedno poprawne rozwiązanie problemu?
- Nie. Komisja ocenia tok postępowania: rozpoznanie sytuacji, znajomość procedur, dobór działań i przewidywanie skutków. Liczy się spójność, nie zgadnięcie oczekiwanej odpowiedzi.
- Więcej: Problem do rozwiązania wskazany przez komisję →
- Ile punktów trzeba mieć, żeby zdać egzamin na nauczyciela mianowanego?
- Średnia arytmetyczna punktów przyznanych przez członków komisji musi wynosić co najmniej 7 w skali od 0 do 10.
- Więcej: Punktacja na egzaminie i próg zdania →
- Czy każdy członek komisji ocenia każde wymaganie osobno?
- Nie. Każdy członek przyznaje jedną notę łącznie za wszystkie wymagania oraz za umiejętność rozwiązania problemu.
- Więcej: Punktacja na egzaminie i próg zdania →
- Na czym polega odrzucanie skrajnych ocen?
- Gdy na posiedzeniu obecnych jest więcej niż trzech członków komisji, odrzuca się jedną najwyższą i jedną najniższą notę - chyba że co najmniej dwie najwyższe noty są identyczne albo wszyscy przyznali te same noty.
- Więcej: Punktacja na egzaminie i próg zdania →
- Czy ślubowanie jest obowiązkowe?
- Tak. Nauczyciel, któremu nadano stopień nauczyciela mianowanego, składa ślubowanie o treści określonej w art. 15 Karty Nauczyciela, potwierdzając je podpisem.
- Więcej: Akt nadania stopnia i ślubowanie →
- Od kiedy przysługuje wyższe wynagrodzenie?
- Od dnia nadania stopnia, czyli od dnia wydania decyzji przez organ prowadzący - nie od dnia zdania egzaminu.
- Więcej: Akt nadania stopnia i ślubowanie →
- Czy od odmowy nadania stopnia przysługuje odwołanie?
- Tak. Organem wyższego stopnia wobec organu prowadzącego jest organ sprawujący nadzór pedagogiczny, czyli kurator oświaty. Termin odwołania wynosi 14 dni od doręczenia decyzji.
- Więcej: Akt nadania stopnia i ślubowanie →
- Czy po niezdanym egzaminie można podejść do niego ponownie w kolejnej sesji?
- Nie. Nauczyciel najpierw odbywa dodatkowe przygotowanie do zawodu nauczyciela w wymiarze roku i 9 miesięcy, a dopiero potem może ponownie ubiegać się o stopień.
- Więcej: Niezdany egzamin - co dalej →
- Czy niezdany egzamin oznacza utratę pracy?
- Nie. Nauczyciel, który w ciągu 6 lat od rozpoczęcia przygotowania do zawodu nie uzyskał stopnia mianowanego, może być zatrudniany na podstawie umowy o pracę na czas określony na jeden rok szkolny, a taka umowa może być zawierana więcej niż raz.
- Więcej: Niezdany egzamin - co dalej →
- Czy trzeba powtarzać zajęcia przed komisją dyrektora?
- Tak. W ostatnim roku dodatkowego przygotowania nauczyciel, który uzyskał co najmniej dobrą ocenę pracy, ponownie przeprowadza godzinę zajęć w obecności komisji powołanej przez dyrektora szkoły.
- Więcej: Niezdany egzamin - co dalej →
- Skąd wiadomo, że poradnik o awansie jest nieaktualny?
- Po trzech sygnałach: mowa o stopniu nauczyciela kontraktowego, wymagany jest plan rozwoju zawodowego albo powołuje się rozporządzenie z 26 lipca 2018 r. jako podstawę bieżącej procedury.
- Więcej: Dwanaście najczęstszych błędów kandydatów →
- Czy organ prowadzący może żądać dodatkowych dokumentów?
- Katalog załączników z § 4 rozporządzenia jest zamknięty. Żądanie dokumentów spoza tej listy nie ma podstawy prawnej.
- Więcej: Dwanaście najczęstszych błędów kandydatów →
- Czy na egzaminie na nauczyciela mianowanego trzeba mieć prezentację?
- Nie. Rozporządzenie przewiduje wyłącznie odpowiedzi na pytania komisji i rozwiązanie wskazanego problemu. Prezentacji nie ma w opisie egzaminu.
- Więcej: Prezentacja multimedialna - czy jest wymagana →
- Gdzie prezentacja jest przewidziana przepisami?
- W postępowaniu kwalifikacyjnym na stopień nauczyciela dyplomowanego - tam nauczyciel dokonuje prezentacji dorobku zawodowego, a komisja ma obowiązek mu to umożliwić.
- Więcej: Prezentacja multimedialna - czy jest wymagana →
- Czy komisja może zabronić użycia prezentacji na egzaminie na mianowanego?
- Komisja prowadzi egzamin i decyduje o jego organizacji. Skoro prezentacja nie jest elementem procedury, nie ma gwarancji, że będzie na nią czas lub sprzęt - warto ustalić to wcześniej z organem prowadzącym.
- Więcej: Prezentacja multimedialna - czy jest wymagana →
- Kogo obejmuje stara ścieżka awansu na stopień nauczyciela mianowanego?
- Nauczycieli, którzy do 31 sierpnia 2022 r. uzyskali stopień nauczyciela kontraktowego, lecz do tego dnia nie uzyskali stopnia nauczyciela mianowanego.
- Więcej: Stara ścieżka: awans według przepisów dotychczasowych →
- Do kiedy można awansować według starych przepisów?
- Nie dłużej niż do 31 sierpnia 2027 r. Po tej dacie nauczyciel przechodzi na nowe zasady, a dotychczasowe zatrudnienie zalicza mu się do okresu przygotowania do zawodu.
- Więcej: Stara ścieżka: awans według przepisów dotychczasowych →
- Czy w starej ścieżce nadal potrzebny jest plan rozwoju zawodowego?
- Tak. W postępowaniach prowadzonych według przepisów dotychczasowych obowiązuje plan rozwoju zawodowego, sprawozdanie z jego realizacji i ocena dorobku zawodowego za okres stażu.
- Więcej: Stara ścieżka: awans według przepisów dotychczasowych →
Nauczyciel dyplomowany
Postępowanie kwalifikacyjne - rozmowa przed komisją kwalifikacyjną.
- Czy na stopień nauczyciela dyplomowanego zdaje się egzamin?
- Nie. Postępowanie na stopień dyplomowanego jest postępowaniem kwalifikacyjnym i kończy się rozmową przed komisją kwalifikacyjną, a nie egzaminem.
- Więcej: Stopień nauczyciela dyplomowanego →
- Ile trzeba przepracować po uzyskaniu stopnia mianowanego?
- Co najmniej 5 lat i 9 miesięcy, a przy stopniu naukowym lub wcześniejszym prowadzeniu zajęć w szkole za granicą - 4 lata i 9 miesięcy.
- Więcej: Stopień nauczyciela dyplomowanego →
- Kto nadaje stopień nauczyciela dyplomowanego?
- Organ sprawujący nadzór pedagogiczny, czyli w większości przypadków właściwy kurator oświaty.
- Więcej: Stopień nauczyciela dyplomowanego →
- Jaka ocena pracy jest wymagana?
- Co najmniej bardzo dobra, uzyskana w ostatnim roku pracy przed złożeniem wniosku o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego.
- Więcej: Stopień nauczyciela dyplomowanego →
- Ile zajęć otwartych trzeba przeprowadzić na stopień dyplomowanego?
- Nowe przepisy nie określają liczby godzin. Wymaganie mówi o umiejętności dzielenia się wiedzą i doświadczeniem, w tym przez prowadzenie zajęć otwartych albo zajęć w ramach wewnątrzszkolnego doskonalenia zawodowego.
- Więcej: Cztery wymagania na stopień nauczyciela dyplomowanego →
- Czy trzeba zrealizować wszystkie zadania z katalogu w punkcie 4?
- Nie. Przepis wymaga realizowania co najmniej jednego zadania z listy wymienionej w § 7 ust. 1 pkt 4.
- Więcej: Cztery wymagania na stopień nauczyciela dyplomowanego →
- Czy wymaganie dotyczące zajęć otwartych obowiązuje każdego nauczyciela?
- Nie. Przepis nie dotyczy nauczyciela zwolnionego z obowiązku realizacji zajęć dydaktycznych oraz nauczycieli zatrudnionych w niektórych jednostkach wskazanych w ustawie.
- Więcej: Cztery wymagania na stopień nauczyciela dyplomowanego →
- Ile stron może mieć opis i analiza?
- Nie więcej niż 4 strony w formacie A4. Limit wynika wprost z § 5 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia.
- Więcej: Opis i analiza sposobu realizacji wymagań →
- Czy do opisu dołącza się załączniki i teczkę?
- Nie. Rozporządzenie wymienia zamknięty katalog dokumentów i nie przewiduje w nim teczki dorobku ani załączników potwierdzających poszczególne działania.
- Więcej: Opis i analiza sposobu realizacji wymagań →
- Czy opis trzeba podpisać?
- Tak. Dokument musi być podpisany przez nauczyciela czytelnym podpisem.
- Więcej: Opis i analiza sposobu realizacji wymagań →
- Do kogo składa się wniosek o postępowanie kwalifikacyjne?
- Do organu sprawującego nadzór pedagogiczny, czyli w większości przypadków do właściwego kuratora oświaty.
- Więcej: Wniosek o postępowanie kwalifikacyjne i załączniki →
- Czy trzeba dołączyć akt nadania stopnia nauczyciela mianowanego?
- Tak. Kopia aktu nadania stopnia mianowanego, poświadczona przez dyrektora szkoły za zgodność z oryginałem, jest jednym z wymaganych załączników.
- Więcej: Wniosek o postępowanie kwalifikacyjne i załączniki →
- Jak dyrektor szkoły składa wniosek o własny awans?
- Zamiast zaświadczenia dyrektora szkoły dołącza zaświadczenie pracodawcy, a kopie dokumentów poświadcza pracodawca. Do komisji kwalifikacyjnej wchodzi wtedy również przedstawiciel organu prowadzącego.
- Więcej: Wniosek o postępowanie kwalifikacyjne i załączniki →
- Od kiedy liczy się okres 5 lat i 9 miesięcy?
- Od dnia nadania stopnia nauczyciela mianowanego, czyli od daty decyzji organu prowadzącego - nie od dnia zdania egzaminu ani od początku roku szkolnego.
- Więcej: Terminy w postępowaniu na stopień dyplomowanego →
- Czy urlop macierzyński przerywa liczenie okresu pracy?
- Nie przerywa, ale nie wlicza się do okresu pracy - jak każda nieobecność trwająca nieprzerwanie dłużej niż 30 dni, z wyjątkiem urlopu wypoczynkowego.
- Więcej: Terminy w postępowaniu na stopień dyplomowanego →
- Czy praca w niepełnym wymiarze się liczy?
- Tak, o ile wymiar wynosi co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć i praca jest wykonywana zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami.
- Więcej: Terminy w postępowaniu na stopień dyplomowanego →
- Ile osób liczy komisja kwalifikacyjna?
- Cztery: przedstawiciel organu nadzoru pedagogicznego jako przewodniczący, dyrektor szkoły i dwaj eksperci. Na wniosek nauczyciela dochodzi przedstawiciel związku zawodowego.
- Więcej: Komisja kwalifikacyjna na stopień dyplomowanego →
- Czy w komisji kwalifikacyjnej zasiada przedstawiciel gminy?
- Co do zasady nie. Przedstawiciel organu prowadzącego wchodzi do składu tylko wtedy, gdy o awans ubiega się dyrektor szkoły; poza tym może uczestniczyć w pracach komisji jako obserwator.
- Więcej: Komisja kwalifikacyjna na stopień dyplomowanego →
- Kto zasiada w komisji, gdy o awans ubiega się dyrektor szkoły?
- Przewodniczący z ramienia nadzoru pedagogicznego, przedstawiciel organu prowadzącego oraz dwaj eksperci. Nie ma wtedy w składzie dyrektora szkoły, a eksperci muszą zajmować stanowiska związane ze sprawowaniem nadzoru pedagogicznego.
- Więcej: Komisja kwalifikacyjna na stopień dyplomowanego →
- Czy prezentacja dorobku zawodowego jest obowiązkowa?
- Tak. Rozporządzenie wprost wskazuje, że podczas rozmowy nauczyciel dokonuje prezentacji dorobku zawodowego, a komisja ma obowiązek to umożliwić.
- Więcej: Jak wygląda rozmowa przed komisją kwalifikacyjną →
- Ile trwa rozmowa kwalifikacyjna?
- Przepisy nie określają czasu. W praktyce rozmowa trwa od 30 do 60 minut, z czego prezentacja zajmuje zwykle 10-15 minut.
- Więcej: Jak wygląda rozmowa przed komisją kwalifikacyjną →
- Czy na rozmowie można korzystać z przepisów?
- Tak. W trakcie rozmowy zapewnia się nauczycielowi dostęp do aktów prawnych.
- Więcej: Jak wygląda rozmowa przed komisją kwalifikacyjną →
- Czego dotyczą pytania komisji kwalifikacyjnej?
- Zrealizowanych zadań lub podjętych działań na rzecz oświaty oraz ich efektów w zakresie czterech wymagań z § 7 ust. 1 rozporządzenia.
- Więcej: Pytania na rozmowie kwalifikacyjnej →
- Czy komisja pyta o przepisy oświatowe?
- Rzadziej niż na egzaminie na mianowanego. Pytania koncentrują się na dorobku zawodowym, ale znajomość przepisów bywa sprawdzana pośrednio, gdy dotyczą one opisywanych działań.
- Więcej: Pytania na rozmowie kwalifikacyjnej →
- Czy można powoływać się na działania sprzed uzyskania stopnia mianowanego?
- Ocenie podlega dorobek z okresu pracy wymaganego do złożenia wniosku. Wcześniejsze działania można przywołać jako kontekst, ale nie powinny być głównym dowodem.
- Więcej: Pytania na rozmowie kwalifikacyjnej →
- Ile zadań z katalogu trzeba zrealizować?
- Co najmniej jedno. Przepis mówi o realizowaniu co najmniej jednego z zadań wymienionych w § 7 ust. 1 pkt 4.
- Więcej: Zadania z § 7 ust. 1 pkt 4 - który wybrać →
- Czy pełnienie funkcji mentora wystarczy jako zadanie?
- Tak. Wykonywanie zadań mentora jest wprost wymienione w katalogu jako jedno z zadań do wyboru.
- Więcej: Zadania z § 7 ust. 1 pkt 4 - który wybrać →
- Czy publikacja w internecie liczy się jako autorska praca?
- Przepis mówi o pracy opublikowanej w czasopiśmie branżowym lub w formie innej zwartej publikacji. Wpis na blogu zwykle nie spełnia tego warunku; publikacja w recenzowanym czasopiśmie branżowym - tak.
- Więcej: Zadania z § 7 ust. 1 pkt 4 - który wybrać →
- Czy trzeba przygotować teczkę dorobku zawodowego?
- Nie. Rozporządzenie wymienia zamknięty katalog dokumentów dołączanych do wniosku i nie ma w nim teczki ani załączników potwierdzających poszczególne działania.
- Więcej: Dorobek zawodowy i jego dokumentowanie →
- Czy komisja może poprosić o dokumenty na rozmowie?
- Komisja analizuje dorobek na podstawie opisu i analizy oraz rozmowy. Nie ma obowiązku okazywania dodatkowych dokumentów, ale posiadanie ich pod ręką ułatwia odpowiedzi na pytania szczegółowe.
- Więcej: Dorobek zawodowy i jego dokumentowanie →
- Za jaki okres liczy się dorobek zawodowy?
- Za okres pracy wymagany do złożenia wniosku, czyli co do zasady 5 lat i 9 miesięcy od nadania stopnia nauczyciela mianowanego.
- Więcej: Dorobek zawodowy i jego dokumentowanie →
- Co się dzieje po nieuzyskaniu akceptacji komisji kwalifikacyjnej?
- Nauczyciel może ponownie złożyć wniosek po przepracowaniu w szkole co najmniej 9 miesięcy. Przy powtórnym niepowodzeniu wymagane jest przepracowanie co najmniej 2 lat i 9 miesięcy.
- Więcej: Błędy, które kosztują akceptację komisji →
- Czy dobra ocena pracy wystarczy do złożenia wniosku na dyplomowanego?
- Nie. Wymagana jest ocena co najmniej bardzo dobra, uzyskana w ostatnim roku pracy przed złożeniem wniosku.
- Więcej: Błędy, które kosztują akceptację komisji →
- Czy awans na dyplomowanego według starych przepisów też kończy się 31 sierpnia 2027 r.?
- Nie. Termin 31 sierpnia 2027 r. dotyczy wyłącznie stopnia nauczyciela mianowanego. Dla nauczycieli, którzy rozpoczęli staż na dyplomowanego przed 1 września 2022 r., ustawa nie przewiduje daty granicznej.
- Więcej: Stara ścieżka na stopień dyplomowanego →
- Komu skraca się okres pracy o dwa lata?
- Nauczycielom mianowanym, którzy uzyskali stopień według przepisów dotychczasowych i do 1 września 2022 r. nie rozpoczęli stażu na dyplomowanego, jeżeli odbyli pełny staż na mianowanego albo uzyskali ten stopień z mocy prawa.
- Więcej: Stara ścieżka na stopień dyplomowanego →
- Czy w starej ścieżce obowiązuje opis i analiza jednego wymagania?
- Tak. W przepisach dotychczasowych do wniosku dołącza się opis i analizę sposobu realizacji wybranych wymagań, a plan rozwoju zawodowego i sprawozdanie pozostają obowiązkowe.
- Więcej: Stara ścieżka na stopień dyplomowanego →
- Czy istnieje stopień wyższy niż nauczyciel dyplomowany?
- Nie. Karta Nauczyciela przewiduje dwa stopnie awansu: nauczyciela mianowanego i nauczyciela dyplomowanego. Powyżej jest tylko tytuł honorowy profesora oświaty, który nie jest stopniem awansu.
- Więcej: Po dyplomowanym - co jeszcze przed Tobą →
- Kto może zostać profesorem oświaty?
- Nauczyciel dyplomowany z co najmniej 20-letnim okresem pracy w zawodzie, w tym 10-letnim jako nauczyciel dyplomowany, o znaczącym i uznanym dorobku zawodowym. Tytuł nadaje minister na wniosek Kapituły do Spraw Profesorów Oświaty.
- Więcej: Po dyplomowanym - co jeszcze przed Tobą →
- Kiedy można zostać ekspertem w komisjach awansowych?
- Po przepracowaniu co najmniej 3 lat od uzyskania stopnia nauczyciela dyplomowanego i ukończeniu z wynikiem pozytywnym szkolenia dla kandydatów na ekspertów.
- Więcej: Po dyplomowanym - co jeszcze przed Tobą →
Przygotowanie do zawodu
Nauczyciel początkujący, mentor, zajęcia obserwowane, ocena pracy.
- Ile trwa przygotowanie do zawodu nauczyciela?
- Co do zasady 3 lata i 9 miesięcy. W określonych przypadkach można je odbyć w skróconym wymiarze 2 lat i 9 miesięcy.
- Więcej: Przygotowanie do zawodu nauczyciela →
- Czy przygotowanie do zawodu to to samo co staż?
- Nie. Staż był instytucją poprzedniego systemu awansu. Przygotowanie do zawodu nauczyciela wprowadzono 1 września 2022 r. i nie wymaga ono planu rozwoju zawodowego ani sprawozdania.
- Więcej: Przygotowanie do zawodu nauczyciela →
- Kto przydziela mentora?
- Dyrektor szkoły, spośród nauczycieli mianowanych lub dyplomowanych. Mentorem nie może być nauczyciel zajmujący stanowisko kierownicze, poza wyjątkami wskazanymi w ustawie.
- Więcej: Przygotowanie do zawodu nauczyciela →
- Czy nauczyciel stażysta nadal istnieje?
- Nie. Stopnie nauczyciela stażysty i nauczyciela kontraktowego zlikwidowano 1 września 2022 r. Nauczyciel bez stopnia awansu jest dziś nauczycielem początkującym.
- Więcej: Nauczyciel początkujący →
- Czy nauczyciel początkujący na pół etatu odbywa przygotowanie do zawodu?
- Tak, o ile wymiar zatrudnienia wynosi co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć i praca jest wykonywana zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami.
- Więcej: Nauczyciel początkujący →
- W której szkole odbywa się przygotowanie przy pracy w kilku placówkach?
- W szkole wskazanej przez nauczyciela jako podstawowe miejsce zatrudnienia.
- Więcej: Nauczyciel początkujący →
- Kto może być mentorem?
- Nauczyciel mianowany lub dyplomowany wyznaczony przez dyrektora. Mentorem nie może być nauczyciel zajmujący stanowisko kierownicze, z wyjątkiem przedszkoli, wybranych placówek i szkół artystycznych.
- Więcej: Mentor - kto nim może być i co robi →
- Ile godzin obserwacji przysługuje nauczycielowi początkującemu?
- Co najmniej 1 godzina miesięcznie w pierwszym roku i co najmniej 4 godziny w każdym kolejnym roku - osobno na obserwowanie zajęć mentora i osobno na obserwację zajęć nauczyciela przez mentora.
- Więcej: Mentor - kto nim może być i co robi →
- Czy mentor ocenia nauczyciela?
- Mentor nie wystawia oceny pracy, ale wydaje opinię, o którą dyrektor ma obowiązek się zwrócić, i zasiada w komisji wydającej opinię o zajęciach w ostatnim roku przygotowania.
- Więcej: Mentor - kto nim może być i co robi →
- Ile punktów trzeba uzyskać, żeby opinia była pozytywna?
- Średnia arytmetyczna punktów przyznanych przez członków komisji musi wynosić co najmniej 5 w skali od 0 do 10.
- Więcej: Zajęcia przed komisją i opinia o przeprowadzonych zajęciach →
- Kto zasiada w komisji obserwującej zajęcia?
- Dyrektor szkoły jako przewodniczący, ekspert z listy ministra z zakresu psychologii lub pedagogiki albo nauczyciel mianowany lub dyplomowany zatrudniony jako psycholog, pedagog lub pedagog specjalny, doradca metodyczny lub nauczyciel dyplomowany tego samego przedmiotu, a także mentor.
- Więcej: Zajęcia przed komisją i opinia o przeprowadzonych zajęciach →
- Co zrobić po negatywnej opinii?
- W terminie 14 dni od jej otrzymania można złożyć do dyrektora wniosek o ponowne przeprowadzenie zajęć w obecności komisji.
- Więcej: Zajęcia przed komisją i opinia o przeprowadzonych zajęciach →
- Jaka jest skala oceny pracy nauczyciela?
- Czterostopniowa: ocena wyróżniająca, bardzo dobra, dobra i negatywna. Ocena ma charakter opisowy i kończy się jednym z tych stwierdzeń uogólniających.
- Więcej: Ocena pracy nauczyciela →
- Ile razy ocenia się nauczyciela w okresie przygotowania do zawodu?
- Dwa razy: pierwszy raz po upływie co najmniej 8 miesięcy, ale nie później niż w jedenastym miesiącu przygotowania, drugi raz w ostatnim roku przygotowania do zawodu.
- Więcej: Ocena pracy nauczyciela →
- W jakim terminie można odwołać się od oceny pracy?
- W terminie 14 dni od doręczenia oceny, za pośrednictwem dyrektora szkoły, do organu sprawującego nadzór pedagogiczny.
- Więcej: Ocena pracy nauczyciela →
- Komu przysługuje skrócone przygotowanie do zawodu z mocy prawa?
- Nauczycielowi posiadającemu stopień naukowy oraz nauczycielowi, który przed nawiązaniem stosunku pracy w Polsce prowadził zajęcia w szkole za granicą. Wystarczy oświadczenie złożone dyrektorowi.
- Więcej: Skrócenie okresu przygotowania do zawodu →
- Do kiedy trzeba złożyć oświadczenie o skróconym wymiarze?
- Nie później niż do zakończenia roku szkolnego w drugim roku odbywania przygotowania do zawodu nauczyciela.
- Więcej: Skrócenie okresu przygotowania do zawodu →
- Czy dyrektor musi zgodzić się na skrócenie?
- W przypadku byłych nauczycieli akademickich i osób z co najmniej pięcioletnim okresem pracy i znaczącym dorobkiem zawodowym zgoda dyrektora jest fakultatywna - przepis mówi, że dyrektor może ją wyrazić.
- Więcej: Skrócenie okresu przygotowania do zawodu →
- Na jaki okres zatrudnia się nauczyciela początkującego?
- Na podstawie umowy o pracę na czas określony na jeden rok szkolny, a przy zatrudnieniu w trakcie roku - do jego końca.
- Więcej: Zatrudnienie i umowy w okresie przygotowania do zawodu →
- Kiedy nauczyciel początkujący dostaje umowę na czas nieokreślony?
- Gdy posiada wymagane kwalifikacje, przepracował co najmniej 11 miesięcy w szkole i ma co najmniej dobrą ocenę pracy. Zatrudnienie następuje od roku szkolnego następującego po roku, w którym spełnił te wymagania.
- Więcej: Zatrudnienie i umowy w okresie przygotowania do zawodu →
- Co się dzieje, gdy nauczyciel nie uzyska stopnia mianowanego w ciągu sześciu lat?
- Może być zatrudniany na podstawie umowy o pracę na czas określony na jeden rok szkolny, a taka umowa może być zawierana więcej niż raz.
- Więcej: Zatrudnienie i umowy w okresie przygotowania do zawodu →
- Ile wynosi minimalne wynagrodzenie zasadnicze nauczyciela mianowanego w 2026 roku?
- Dla nauczyciela z tytułem magistra i przygotowaniem pedagogicznym - 5469 zł brutto miesięcznie, według rozporządzenia z 18 marca 2026 r. obowiązującego od 1 stycznia 2026 r.
- Więcej: Ile zarabia nauczyciel na poszczególnych stopniach →
- Od kiedy przysługuje wyższe wynagrodzenie po awansie?
- Od dnia nadania stopnia awansu zawodowego, czyli od dnia wydania decyzji przez organ prowadzący albo kuratora oświaty.
- Więcej: Ile zarabia nauczyciel na poszczególnych stopniach →
- Czy podane kwoty to pensja na rękę?
- Nie. To minimalne stawki wynagrodzenia zasadniczego brutto. Faktyczne wynagrodzenie obejmuje dodatki, a wypłata netto jest niższa o składki i zaliczkę na podatek.
- Więcej: Ile zarabia nauczyciel na poszczególnych stopniach →
Akty prawne
Karta Nauczyciela, rozporządzenia i przepisy przejściowe.
- Jakie przepisy regulują dziś awans zawodowy nauczycieli?
- Rozdział 3a Karty Nauczyciela (art. 9a-9i) oraz rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z 6 września 2022 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz.U. 2022 poz. 1914).
- Więcej: Akty prawne regulujące awans zawodowy →
- Czy rozporządzenie z 2018 roku jeszcze obowiązuje?
- Stosuje się je wyłącznie w postępowaniach prowadzonych według przepisów dotychczasowych, na podstawie przepisów przejściowych ustawy z 5 sierpnia 2022 r.
- Więcej: Akty prawne regulujące awans zawodowy →
- Gdzie znaleźć oficjalny tekst przepisów?
- W bazie ELI (eli.gov.pl) oraz w Internetowym Systemie Aktów Prawnych ISAP. Serwis podaje odnośniki do tych baz przy każdym cytowanym przepisie.
- Więcej: Akty prawne regulujące awans zawodowy →
- Które artykuły Karty Nauczyciela dotyczą awansu zawodowego?
- Rozdział 3a, obejmujący artykuły od 9a do 9i. Odrębny rozdział 3b reguluje awans nauczycieli szkół za granicą.
- Więcej: Karta Nauczyciela: rozdział 3a, art. 9a-9i →
- Który tekst jednolity Karty Nauczyciela jest aktualny?
- Obwieszczenie Marszałka Sejmu z 12 marca 2026 r., opublikowane jako Dz.U. z 2026 r. poz. 515.
- Więcej: Karta Nauczyciela: rozdział 3a, art. 9a-9i →
- Gdzie w ustawie znajdują się terminy składania wniosków?
- W art. 9b ust. 3 i 3a - wniosek do 30 czerwca oznacza decyzję do 31 sierpnia, a wniosek do 31 października decyzję do 31 grudnia.
- Więcej: Karta Nauczyciela: rozdział 3a, art. 9a-9i →
- Od kiedy obowiązuje rozporządzenie z 6 września 2022 r.?
- Zostało ogłoszone 12 września 2022 r. i weszło w życie następnego dnia, czyli 13 września 2022 r.
- Więcej: Rozporządzenie MEiN z 6 września 2022 r. (Dz.U. 2022 poz. 1914) →
- Ile załączników ma rozporządzenie?
- Osiem: wzór opinii o przeprowadzonych zajęciach, dwa wzory zaświadczeń oraz pięć wzorów aktów nadania stopnia awansu zawodowego.
- Więcej: Rozporządzenie MEiN z 6 września 2022 r. (Dz.U. 2022 poz. 1914) →
- Na jakiej podstawie wydano rozporządzenie?
- Na podstawie art. 9g ust. 10 ustawy z 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela.
- Więcej: Rozporządzenie MEiN z 6 września 2022 r. (Dz.U. 2022 poz. 1914) →
- Co dokładnie zmieniła ustawa z 5 sierpnia 2022 r.?
- Zlikwidowała stopnie nauczyciela stażysty i kontraktowego, wprowadziła przygotowanie do zawodu nauczyciela w wymiarze 3 lat i 9 miesięcy, instytucję mentora oraz obowiązkowe zajęcia obserwowane przez komisję powołaną przez dyrektora.
- Więcej: Ustawa zmieniająca z 5 sierpnia 2022 r. (Dz.U. 2022 poz. 1730) →
- Który przepis zawiera datę 31 sierpnia 2027 r.?
- Art. 10 ust. 5 ustawy zmieniającej - dotyczy wyłącznie ubiegania się o stopień nauczyciela mianowanego według przepisów dotychczasowych.
- Więcej: Ustawa zmieniająca z 5 sierpnia 2022 r. (Dz.U. 2022 poz. 1730) →
- Czy ustawa zmieniająca nadal wywołuje skutki?
- Tak. Jej przepisy przejściowe z art. 9-17 są nadal stosowane, mimo że zmiany w Karcie Nauczyciela dawno weszły w życie.
- Więcej: Ustawa zmieniająca z 5 sierpnia 2022 r. (Dz.U. 2022 poz. 1730) →
- Czym różni się Prawo oświatowe od ustawy o systemie oświaty?
- Prawo oświatowe z 2016 r. reguluje ustrój szkolny: rodzaje szkół, zakładanie i prowadzenie placówek, obowiązek szkolny, nadzór pedagogiczny. Ustawa o systemie oświaty z 1991 r. została w dużej części zastąpiona, ale wciąż obowiązuje między innymi w zakresie oceniania, egzaminów zewnętrznych i systemu informacji oświatowej.
- Więcej: Cztery ustawy oświatowe - co reguluje która →
- Której ustawy dotyczą pytania o awans zawodowy?
- Karty Nauczyciela - awans reguluje jej rozdział 3a, a szczegóły rozporządzenie wydane na podstawie art. 9g ust. 10.
- Więcej: Cztery ustawy oświatowe - co reguluje która →
- Czy na egzaminie trzeba znać przepisy z pamięci?
- Nie. W trakcie egzaminu zapewnia się nauczycielowi dostęp do aktów prawnych. Komisja sprawdza raczej, czy nauczyciel wie, w którym akcie szukać odpowiedzi.
- Więcej: Cztery ustawy oświatowe - co reguluje która →
- Które rozporządzenie reguluje ocenę pracy nauczycieli?
- Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z 25 sierpnia 2022 r. w sprawie oceny pracy nauczycieli (Dz.U. 2022 poz. 1822), zmienione rozporządzeniem z 29 października 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1550).
- Więcej: Przepisy o ocenie pracy nauczycieli →
- Gdzie znajdują się przepisy o skali ocen i odwołaniu?
- W art. 6a Karty Nauczyciela. Rozporządzenie doprecyzowuje kryteria i tryb dokonywania oceny.
- Więcej: Przepisy o ocenie pracy nauczycieli →
- Jaka ocena pracy jest potrzebna do awansu?
- Co najmniej dobra przy stopniu nauczyciela mianowanego i co najmniej bardzo dobra przy stopniu dyplomowanego.
- Więcej: Przepisy o ocenie pracy nauczycieli →
- Które rozporządzenie określa kwalifikacje nauczycieli?
- Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z 14 września 2023 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (Dz.U. 2023 poz. 2102), zmienione rozporządzeniem z 8 sierpnia 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1111).
- Więcej: Kwalifikacje nauczycieli a awans zawodowy →
- Czy brak kwalifikacji blokuje awans?
- Tak. Spełnienie wymagań kwalifikacyjnych jest pierwszym z ustawowych warunków nadania zarówno stopnia mianowanego, jak i dyplomowanego.
- Więcej: Kwalifikacje nauczycieli a awans zawodowy →
- Czy można pracować bez przygotowania pedagogicznego?
- W szczególnych przypadkach uzasadnionych potrzebami szkoły tak, na umowę na rok szkolny, ze zobowiązaniem do uzupełnienia przygotowania pedagogicznego w trakcie pierwszego roku pracy.
- Więcej: Kwalifikacje nauczycieli a awans zawodowy →
- Które rozporządzenie określa minimalne stawki wynagrodzenia nauczycieli?
- Rozporządzenie MENiS z 31 stycznia 2005 r., którego załącznik jest co roku zmieniany. Stawki obowiązujące od 1 stycznia 2026 r. wprowadziło rozporządzenie Ministra Edukacji z 18 marca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 379).
- Więcej: Przepisy o wynagradzaniu nauczycieli →
- Ile wynosi minimalne wynagrodzenie zasadnicze nauczyciela dyplomowanego?
- 6397 zł brutto dla nauczyciela z tytułem magistra i przygotowaniem pedagogicznym oraz 5567 zł dla pozostałych poziomów wykształcenia - według stawek obowiązujących od 1 stycznia 2026 r.
- Więcej: Przepisy o wynagradzaniu nauczycieli →
- Od czego zależy stawka minimalna?
- Od stopnia awansu zawodowego oraz poziomu wykształcenia. Podstawę stanowi najwyższy posiadany przez nauczyciela poziom wykształcenia.
- Więcej: Przepisy o wynagradzaniu nauczycieli →
- Czy rozporządzenie z 2018 roku nadal obowiązuje?
- Stosuje się je w postępowaniach prowadzonych według przepisów dotychczasowych, na podstawie przepisów przejściowych ustawy z 5 sierpnia 2022 r. W nowej ścieżce awansu nie ma zastosowania.
- Więcej: Archiwalne rozporządzenie z 26 lipca 2018 r. →
- Który tekst rozporządzenia z 2018 roku jest właściwy?
- Tekst jednolity ogłoszony w Dz.U. z 2020 r. poz. 2200 - uwzględnia nowelizację z 2019 roku, która przywróciła ocenę dorobku zawodowego w miejsce oceny pracy.
- Więcej: Archiwalne rozporządzenie z 26 lipca 2018 r. →
- Czym różni się dokumentacja w starej ścieżce?
- Wymaga planu rozwoju zawodowego, sprawozdania z jego realizacji i oceny dorobku zawodowego za okres stażu - dokumentów, których nowa ścieżka nie przewiduje.
- Więcej: Archiwalne rozporządzenie z 26 lipca 2018 r. →
- Czym różni się postępowanie egzaminacyjne od kwalifikacyjnego?
- Postępowanie egzaminacyjne prowadzi organ prowadzący szkołę i kończy się egzaminem na stopień nauczyciela mianowanego. Postępowanie kwalifikacyjne prowadzi kurator oświaty i kończy się rozmową przed komisją kwalifikacyjną na stopień dyplomowanego.
- Więcej: Słownik pojęć awansu zawodowego →
- Kto jest organem prowadzącym szkołę?
- Najczęściej gmina, powiat lub samorząd województwa, a w przypadku szkół niepublicznych osoba prawna albo fizyczna prowadząca szkołę.
- Więcej: Słownik pojęć awansu zawodowego →
Nie ma tu Twojego pytania?
Przeszukaj cały serwis albo napisz do nas - pytania czytelników są dla nas wskazówką, co opisać dokładniej.
Awansik.pl ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.