Akty prawne
Archiwalne rozporządzenie z 26 lipca 2018 r.
Przepisy stosowane w postępowaniach prowadzonych według zasad dotychczasowych: plan rozwoju zawodowego, sprawozdanie, ocena dorobku, wymagania i przebieg egzaminu.
Stan prawny: Aktualizacja tekstu:
To rozporządzenie jest najczęstszym źródłem nieporozumień w internecie: wciąż stoi za większością poradników, wzorów planów rozwoju zawodowego i „teczek”, choć w nowej ścieżce awansu nie ma zastosowania.
Status prawny
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 26 lipca 2018 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli - tekst jednolity Dz.U. z 2020 r. poz. 2200.
Stosuje się je w postępowaniach prowadzonych według przepisów dotychczasowych, na podstawie przepisów przejściowych ustawy z 5 sierpnia 2022 r.
Pokaż treść przepisu
Nauczyciele, którzy do dnia 31 sierpnia 2022 r. uzyskali stopień nauczyciela kontraktowego, lecz do tego dnia nie uzyskali stopnia nauczyciela mianowanego, stopień nauczyciela mianowanego uzyskują według przepisów dotychczasowych.
Dz.U. z 2022 r. poz. 1730 · tekst aktu w bazie ELI
Pokaż treść przepisu
Nauczyciele, którzy przed dniem 1 września 2022 r. rozpoczęli staż na stopień nauczyciela dyplomowanego, lecz do tego dnia nie uzyskali stopnia nauczyciela dyplomowanego, stopień nauczyciela dyplomowanego uzyskują według przepisów dotychczasowych.
Dz.U. z 2022 r. poz. 1730 · tekst aktu w bazie ELI
Dla stopnia mianowanego stosowanie starych przepisów ma datę końcową - 31 sierpnia 2027 r. Dla stopnia dyplomowanego takiej daty nie ma.
Wymagania w starej ścieżce
Osiem wymagań zamiast sześciu z nowego § 6:
Wymagania niezbędne do uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego obejmują: 1) uzyskanie pozytywnych efektów w pracy dydaktycznej, wychowawczej lub opiekuńczej na skutek wdrożenia działań mających na celu doskonalenie pracy własnej i podniesienie jakości pracy szkoły […]; 2) umiejętność rozpoznawania potrzeb rozwojowych uczniów i uwzględniania ich w pracy dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej; 3) umiejętność wykorzystania w pracy metod aktywizujących ucznia; 4) umiejętność dokonywania ewaluacji własnej pracy i wykorzystywania jej wyników do doskonalenia warsztatu pracy; 5) umiejętność dzielenia się wiedzą i doświadczeniem z innymi nauczycielami w ramach wewnątrzszkolnego doskonalenia zawodowego; 6) umiejętność uwzględniania w pracy problematyki środowiska lokalnego oraz współczesnych problemów społecznych i cywilizacyjnych; 7) umiejętność posługiwania się przepisami prawa dotyczącymi odpowiednio oświaty, pomocy społecznej lub postępowania w sprawach nieletnich, w zakresie funkcjonowania szkoły, w której nauczyciel odbywał staż; 8) umiejętność korzystania w pracy, zwłaszcza w trakcie prowadzonych zajęć, z narzędzi multimedialnych i informatycznych.
Dz.U. z 2020 r. poz. 2200 (tekst jednolity) · tekst aktu w bazie ELI
Do tego dochodzą obowiązki w okresie stażu: prowadzenie zajęć w obecności opiekuna stażu w wymiarze co najmniej 4 godzin w roku szkolnym, w obecności dyrektora co najmniej raz w okresie stażu oraz przeprowadzenie co najmniej 2 godzin zajęć otwartych dla nauczycieli.
Na stopień dyplomowanego stara ścieżka wymagała m.in. przeprowadzenia co najmniej 3 godzin zajęć otwartych oraz realizacji zadań z katalogu określonego w § 8 rozporządzenia.
Dokumentacja
Do wniosku o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego lub egzaminacyjnego dołącza się: 1) kopie dokumentów potwierdzających posiadane kwalifikacje zawodowe, a w przypadku nauczyciela kontraktowego - także kopię aktu nadania tego stopnia […]; 2) zaświadczenie dyrektora szkoły o: a) wymiarze zatrudnienia nauczyciela oraz nauczanym przez niego przedmiocie lub rodzaju prowadzonych zajęć w dniu wydania zaświadczenia oraz w okresie odbywania stażu, ze wskazaniem wszystkich szkół, w których nauczyciel odbywał staż, b) dacie zatwierdzenia planu rozwoju zawodowego i dacie złożenia przez nauczyciela sprawozdania z realizacji tego planu, c) przyczynach wydłużenia okresu stażu oraz zaliczenia dotychczas odbytego stażu […]; 3) kopię sprawozdania z realizacji planu rozwoju zawodowego […]; 4) kopię oceny dorobku zawodowego za okres stażu, poświadczoną przez dyrektora szkoły za zgodność z oryginałem.
Dz.U. z 2020 r. poz. 2200 (tekst jednolity) · tekst aktu w bazie ELI
Trzy dokumenty, których w nowej procedurze nie ma:
| Dokument | Rola w starej ścieżce | Odpowiednik w nowej |
|---|---|---|
| Plan rozwoju zawodowego | zatwierdzany przez dyrektora na początku stażu | brak |
| Sprawozdanie z realizacji planu | składane po zakończeniu stażu | brak |
| Ocena dorobku zawodowego za okres stażu | wystawiana przez dyrektora | ocena pracy |
W nowej ścieżce zamiast nich pojawia się opinia o przeprowadzonych zajęciach wydawana przez komisję powołaną przez dyrektora - dokument, który w starych przepisach nie istniał.
Przebieg egzaminu i rozmowy
Komisja kwalifikacyjna dla nauczyciela ubiegającego się o awans na stopień nauczyciela kontraktowego i komisja egzaminacyjna zapoznaje się z oceną dorobku zawodowego i sprawozdaniem z realizacji planu rozwoju zawodowego oraz odpowiednio przeprowadza rozmowę albo egzamin, podczas których nauczyciel: 1) prezentuje dorobek zawodowy; 2) prezentuje swoją wiedzę i umiejętności, w szczególności przez: a) zaproponowanie rozwiązania wskazanego przez komisję problemu związanego z wykonywaną pracą, z uwzględnieniem praktyki szkolnej, aktualnej wiedzy i przepisów prawa, b) wykonanie zadania z użyciem narzędzi multimedialnych; 3) odpowiada na pytania członków komisji dotyczące wymagań niezbędnych do uzyskania stopnia nauczyciela kontraktowego albo stopnia nauczyciela mianowanego.
Dz.U. z 2020 r. poz. 2200 (tekst jednolity) · tekst aktu w bazie ELI
Pokaż treść przepisu
Komisja kwalifikacyjna dla nauczyciela ubiegającego się o awans na stopień nauczyciela dyplomowanego zapoznaje się z oceną dorobku zawodowego i sprawozdaniem z realizacji planu rozwoju zawodowego oraz analizuje dorobek zawodowy nauczyciela na podstawie przedłożonej przez niego dokumentacji, o której mowa w § 9, i przeprowadzonej rozmowy, podczas której nauczyciel: 1) prezentuje sposób realizacji wybranego przez siebie zadania określonego w § 8 ust. 3, którego opis i analiza nie była dołączona do wniosku […]; 2) odpowiada na pytania członków komisji dotyczące wpływu działań i zadań zrealizowanych przez nauczyciela w okresie stażu na podniesienie jakości pracy szkoły […]; 3) wykazuje się umiejętnością rozwiązania wskazanego przez komisję problemu związanego z wykonywaną pracą, z uwzględnieniem przepisów prawa; 4) określa cele dalszej pracy i własnego rozwoju.
Dz.U. z 2020 r. poz. 2200 (tekst jednolity) · tekst aktu w bazie ELI
Różnice wobec nowej procedury są zasadnicze. W starej ścieżce egzamin na stopień mianowanego obejmuje prezentację dorobku zawodowego i zadanie z użyciem narzędzi multimedialnych - w nowej ścieżce oba elementy nie występują. Piszemy o tym w artykule o prezentacji multimedialnej.
Co pozostaje wspólne
Mimo różnic, zasady punktacji są w obu reżimach niemal identyczne: każdy członek komisji przyznaje punkty w skali 0-10, przy komisji liczniejszej niż trzy osoby odrzuca się jedną najwyższą i jedną najniższą ocenę, a próg zdania to średnia arytmetyczna co najmniej 7 punktów. Komisje podejmują rozstrzygnięcia w obecności co najmniej 2/3 składu.
Nowe rozporządzenie doprecyzowało jedynie wyjątki od odrzucania skrajnych ocen - patrz punktacja i zdawalność.
Jak rozpoznać materiał oparty na starych przepisach
Trzy sygnały: mowa o stopniu nauczyciela kontraktowego, wymagany jest plan rozwoju zawodowego, albo jako podstawę prawną bieżącej procedury podano rozporządzenie z 26 lipca 2018 r. Jeżeli nie idziesz starą ścieżką, taki materiał wprowadzi Cię w błąd - sprawdź, którą ścieżką idziesz.
Najczęstsze pytania
- Czy rozporządzenie z 2018 roku nadal obowiązuje?
- Stosuje się je w postępowaniach prowadzonych według przepisów dotychczasowych, na podstawie przepisów przejściowych ustawy z 5 sierpnia 2022 r. W nowej ścieżce awansu nie ma zastosowania.
- Który tekst rozporządzenia z 2018 roku jest właściwy?
- Tekst jednolity ogłoszony w Dz.U. z 2020 r. poz. 2200 - uwzględnia nowelizację z 2019 roku, która przywróciła ocenę dorobku zawodowego w miejsce oceny pracy.
- Czym różni się dokumentacja w starej ścieżce?
- Wymaga planu rozwoju zawodowego, sprawozdania z jego realizacji i oceny dorobku zawodowego za okres stażu - dokumentów, których nowa ścieżka nie przewiduje.
Źródła
Przeczytaj dalej
-
Stara ścieżka: awans według przepisów dotychczasowych
Kogo obejmują przepisy przejściowe, o ile skraca się staż, jakie dokumenty obowiązują w starej ścieżce i dlaczego 31 sierpnia 2027 roku to data ostateczna.
-
Stara ścieżka na stopień dyplomowanego
Kto kończy awans według przepisów sprzed 2022 roku, dlaczego nie obowiązuje tu data 31 sierpnia 2027 oraz komu okres pracy skraca się o dwa lata albo o rok.
-
Akty prawne regulujące awans zawodowy
Komplet przepisów o awansie zawodowym nauczycieli w 2026 roku: Karta Nauczyciela, rozporządzenie z 2022 roku, przepisy przejściowe i akty powiązane - z odnośnikami do tekstów.
-
Jak czytać akty prawne i poprawnie powoływać przepisy
Artykuł, paragraf, ustęp, punkt i adres publikacyjny Dz.U. - jak czytać akty prawne o awansie zawodowym i poprawnie powołać jednostkę redakcyjną przed komisją.
-
Karta Nauczyciela: rozdział 3a, art. 9a-9i
Przewodnik po artykułach Karty Nauczyciela dotyczących awansu: stopnie, warunki nadania, okresy pracy, mentor, zajęcia obserwowane, komisje i tytuł profesora oświaty.