Co dokładnie zmieniła ustawa z 5 sierpnia 2022 r.?

Zlikwidowała stopnie nauczyciela stażysty i kontraktowego, wprowadziła przygotowanie do zawodu nauczyciela w wymiarze 3 lat i 9 miesięcy, instytucję mentora oraz obowiązkowe zajęcia obserwowane przez komisję powołaną przez dyrektora.

Który przepis zawiera datę 31 sierpnia 2027 r.?

Art. 10 ust. 5 ustawy zmieniającej - dotyczy wyłącznie ubiegania się o stopień nauczyciela mianowanego według przepisów dotychczasowych.

Czy ustawa zmieniająca nadal wywołuje skutki?

Tak. Jej przepisy przejściowe z art. 9-17 są nadal stosowane, mimo że zmiany w Karcie Nauczyciela dawno weszły w życie.

Akty prawne

Ustawa zmieniająca z 5 sierpnia 2022 r. (Dz.U. 2022 poz. 1730)

Co zmieniła reforma awansu zawodowego: likwidacja stopni stażysty i kontraktowego, przygotowanie do zawodu, mentor oraz przepisy przejściowe z art. 10-12.

Stan prawny: 21 sierpnia 2026 Aktualizacja tekstu: 21 sierpnia 2026

Ustawa z 5 sierpnia 2022 r. przebudowała system awansu zawodowego nauczycieli od 1 września 2022 r. Dla osób w trakcie awansu ważniejsza od samych zmian jest jednak jej część przejściowa - artykuły 9-17, które nadal wywołują skutki prawne.

Co zmieniła

Przed 1 września 2022 r.	Po 1 września 2022 r.
Cztery stopnie: stażysta, kontraktowy, mianowany, dyplomowany	Dwa stopnie: mianowany i dyplomowany
Staż na stopień stażysty (9 miesięcy) i kontraktowego	Przygotowanie do zawodu nauczyciela - 3 lata i 9 miesięcy
Opiekun stażu	Mentor z określonym wymiarem godzin
Plan rozwoju zawodowego i sprawozdanie	Brak takich dokumentów
Ocena dorobku zawodowego za okres stażu	Ocena pracy
Egzamin bez wcześniejszej opinii o zajęciach	Obowiązkowe zajęcia przed komisją dyrektora

Przepisy przejściowe

Art. 9 - wnioski na stopień kontraktowego

Wnioski o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego na stopień nauczyciela kontraktowego złożone i nierozpatrzone przed 1 września 2022 r. pozostawiono bez rozpatrzenia - stopień przestał istnieć.

Art. 10 - nauczyciele kontraktowi

art. 10 ust. 1 Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw

Nauczyciele, którzy do dnia 31 sierpnia 2022 r. uzyskali stopień nauczyciela kontraktowego, lecz do tego dnia nie uzyskali stopnia nauczyciela mianowanego, stopień nauczyciela mianowanego uzyskują według przepisów dotychczasowych.

Dz.U. z 2022 r. poz. 1730 · tekst aktu w bazie ELI

art. 10 ust. 2 Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw

Pokaż treść przepisu

W przypadku nauczycieli, o których mowa w ust. 1, którzy przed dniem 1 września 2021 r. nie rozpoczęli stażu na stopień nauczyciela mianowanego, wymiar stażu na stopień nauczyciela mianowanego […] skraca się o rok.

Dz.U. z 2022 r. poz. 1730 · tekst aktu w bazie ELI

art. 10 ust. 3 Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw

Pokaż treść przepisu

W przypadku nauczycieli, o których mowa w ust. 1, którzy […] odbyli staż na stopień nauczyciela kontraktowego w wymiarze 12 miesięcy i którzy nie rozpoczęli stażu na stopień nauczyciela mianowanego przed dniem 1 września 2022 r., staż na stopień nauczyciela mianowanego trwa 9 miesięcy.

Dz.U. z 2022 r. poz. 1730 · tekst aktu w bazie ELI

art. 10 ust. 5 Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw

Nauczyciele, o których mowa w ust. 1, mogą ubiegać się o stopień nauczyciela mianowanego według przepisów dotychczasowych nie dłużej niż do dnia 31 sierpnia 2027 r.

Dz.U. z 2022 r. poz. 1730 · tekst aktu w bazie ELI

Ustęp 6 przewiduje ponadto, że nauczycielom, którzy nie zdążą do 31 sierpnia 2027 r., a także tym, którzy do 31 sierpnia 2022 r. nie uzyskali stopnia kontraktowego, do okresu przygotowania do zawodu wlicza się dotychczasowe zatrudnienie - nie więcej jednak niż 3 lata (przy wymiarze 3 lat i 9 miesięcy) albo 2 lata (przy wymiarze skróconym).

Szczegóły: stara ścieżka na mianowanego.

Art. 11 - staż na dyplomowanego

art. 11 Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw

Nauczyciele, którzy przed dniem 1 września 2022 r. rozpoczęli staż na stopień nauczyciela dyplomowanego, lecz do tego dnia nie uzyskali stopnia nauczyciela dyplomowanego, stopień nauczyciela dyplomowanego uzyskują według przepisów dotychczasowych.

Dz.U. z 2022 r. poz. 1730 · tekst aktu w bazie ELI

Zwróć uwagę: ten przepis nie zawiera daty granicznej. Ograniczenie do 31 sierpnia 2027 r. dotyczy wyłącznie stopnia mianowanego.

Art. 12 - skrócenie okresu pracy

art. 12 Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw

Nauczycielom, którzy stopień nauczyciela mianowanego uzyskali lub uzyskają według przepisów dotychczasowych i do dnia 1 września 2022 r. nie rozpoczęli stażu na stopień nauczyciela dyplomowanego, okres pracy w szkole, o którym mowa w art. 9ca ust. 6 albo 7 […] skraca się o: 1) 2 lata - jeżeli: a) odbyli staż na stopień nauczyciela mianowanego w wymiarze [pełnym] […], b) uzyskali przed dniem 1 września 2022 r. stopień nauczyciela mianowanego z mocy prawa […], c) uzyskali stopień nauczyciela mianowanego, będąc nauczycielem [urlopowanym związkowo] […], po upływie 5 lat od dnia nadania stopnia nauczyciela kontraktowego; 2) rok - jeżeli odbyli staż na stopień nauczyciela mianowanego w wymiarze skróconym […].

Dz.U. z 2022 r. poz. 1730 · tekst aktu w bazie ELI

To najczęściej przeoczana regulacja całej reformy: nauczyciel mianowany według starych zasad, który nie rozpoczął stażu na dyplomowanego przed 1 września 2022 r., może złożyć wniosek nawet o dwa lata wcześniej, niż wynikałoby z art. 9ca ust. 6 Karty Nauczyciela. Omawiamy ją w artykule stara ścieżka na dyplomowanego.

Art. 13 - pracownicy kuratoriów

Osoby zatrudnione 1 września 2022 r. w kuratoriach oświaty na stanowiskach wymagających kwalifikacji pedagogicznych, które nie miały stopnia mianowanego i miały co najmniej trzyletni okres pracy na tych stanowiskach, uzyskały stopień nauczyciela mianowanego z mocy prawa. Akty nadania kuratorzy wydali do 28 lutego 2023 r.

Art. 14-17 - nauczyciele szkół za granicą i pozostałe

Artykuły regulują sytuację nauczycieli szkół polskich za granicą, listę opiekunów stażu prowadzoną do 31 sierpnia 2027 r. oraz stosunki pracy nauczycieli, którzy uzyskali stopień przed 1 września 2022 r.

Dlaczego to wciąż ma znaczenie

Reforma dawno weszła w życie, ale w 2026 roku równolegle działają dwa reżimy prawne. O tym, który dotyczy konkretnego nauczyciela, decydują daty: uzyskania stopnia kontraktowego, rozpoczęcia stażu i zatrudnienia. Rozstrzygnięcie znajdziesz w artykule którą ścieżką idziesz i w kalkulatorze terminów.

Najczęstsze pytania

Co dokładnie zmieniła ustawa z 5 sierpnia 2022 r.?: Zlikwidowała stopnie nauczyciela stażysty i kontraktowego, wprowadziła przygotowanie do zawodu nauczyciela w wymiarze 3 lat i 9 miesięcy, instytucję mentora oraz obowiązkowe zajęcia obserwowane przez komisję powołaną przez dyrektora.
Który przepis zawiera datę 31 sierpnia 2027 r.?: Art. 10 ust. 5 ustawy zmieniającej - dotyczy wyłącznie ubiegania się o stopień nauczyciela mianowanego według przepisów dotychczasowych.
Czy ustawa zmieniająca nadal wywołuje skutki?: Tak. Jej przepisy przejściowe z art. 9-17 są nadal stosowane, mimo że zmiany w Karcie Nauczyciela dawno weszły w życie.

Źródła

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw - Dziennik Ustaw

Przeczytaj dalej

Stara ścieżka: awans według przepisów dotychczasowych
Kogo obejmują przepisy przejściowe, o ile skraca się staż, jakie dokumenty obowiązują w starej ścieżce i dlaczego 31 sierpnia 2027 roku to data ostateczna.
Akty prawne regulujące awans zawodowy
Komplet przepisów o awansie zawodowym nauczycieli w 2026 roku: Karta Nauczyciela, rozporządzenie z 2022 roku, przepisy przejściowe i akty powiązane - z odnośnikami do tekstów.
Jak czytać akty prawne i poprawnie powoływać przepisy
Artykuł, paragraf, ustęp, punkt i adres publikacyjny Dz.U. - jak czytać akty prawne o awansie zawodowym i poprawnie powołać jednostkę redakcyjną przed komisją.
Karta Nauczyciela: rozdział 3a, art. 9a-9i
Przewodnik po artykułach Karty Nauczyciela dotyczących awansu: stopnie, warunki nadania, okresy pracy, mentor, zajęcia obserwowane, komisje i tytuł profesora oświaty.
Rozporządzenie MEiN z 6 września 2022 r. (Dz.U. 2022 poz. 1914)
Paragraf po paragrafie: przygotowanie do zawodu, komisja dyrektora, dokumentacja wniosków, wymagania z § 6 i § 7, tryb komisji, punktacja i wzory załączników.