Stara ścieżka na stopień dyplomowanego

Przy stopniu dyplomowanego przepisy przejściowe działają inaczej niż przy mianowaniu - i to jest źródłem najczęstszego nieporozumienia.

Ten artykuł opisuje stan prawny stosowany wyłącznie do nauczycieli, którzy rozpoczęli staż na stopień dyplomowanego przed 1 września 2022 r. Kto zaczyna dziś, idzie nową ścieżką.

Kto kończy awans według starych przepisów

Nauczyciele, którzy przed dniem 1 września 2022 r. rozpoczęli staż na stopień nauczyciela dyplomowanego, lecz do tego dnia nie uzyskali stopnia nauczyciela dyplomowanego, stopień nauczyciela dyplomowanego uzyskują według przepisów dotychczasowych.

Dz.U. z 2022 r. poz. 1730 · tekst aktu

Warunek: rozpoczęcie stażu na stopień dyplomowanego przed 1 września 2022 r. Nie „posiadanie stopnia mianowanego”, nie „plany” - faktycznie rozpoczęty staż.

Data 31 sierpnia 2027 r. nie dotyczy dyplomowanego

Data 31 sierpnia 2027 r. dotyczy wyłącznie stopnia nauczyciela mianowanego i wynika z art. 10 ust. 5 ustawy zmieniającej.

Pokaż treść przepisu

Nauczyciele, o których mowa w ust. 1, mogą ubiegać się o stopień nauczyciela mianowanego według przepisów dotychczasowych nie dłużej niż do dnia 31 sierpnia 2027 r.

Dz.U. z 2022 r. poz. 1730 · tekst aktu

Dla stopnia dyplomowanego ustawodawca analogicznego przepisu nie wprowadził. Nauczyciel, który rozpoczął staż przed 1 września 2022 r., kończy go i przystępuje do postępowania kwalifikacyjnego według przepisów dotychczasowych - bez terminu końcowego wpisanego do ustawy zmieniającej.

To jednak nie znaczy, że czasu jest nieograniczenie dużo. Własny termin zawierają same przepisy dotychczasowe: wniosek o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego nauczyciel mianowany może złożyć w okresie 3 lat od dnia otrzymania pozytywnej oceny dorobku zawodowego za okres stażu, a po tym terminie jest obowiązany odbyć staż od nowa, w pełnym wymiarze.

Nauczyciel stażysta i nauczyciel kontraktowy składają wniosek o podjęcie odpowiednio postępowania kwalifikacyjnego lub egzaminacyjnego w roku uzyskania pozytywnej oceny dorobku zawodowego za okres stażu. Nauczyciel mianowany może złożyć wniosek o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego w okresie 3 lat od dnia otrzymania pozytywnej oceny dorobku zawodowego za okres stażu. W razie niedotrzymania terminów złożenia wniosków nauczyciele ci są obowiązani do ponownego odbycia stażu w pełnym wymiarze.

Dz.U. z 2021 r. poz. 1762 (tekst jednolity) · tekst aktu

W praktyce grupa ta jest już nieliczna. Staż rozpoczyna się z początkiem roku szkolnego, więc ostatni rocznik ruszył we wrześniu 2021 r. i przy wymiarze 2 lat i 9 miesięcy zakończył staż z końcem maja 2024 r. Licząc od oceny dorobku, okno na wniosek zamyka się mniej więcej w połowie 2027 r. Przepis pozostaje istotny dla osób, którym staż wydłużono z powodu długiej nieobecności w pracy.

Skrócenie okresu pracy dla „starych” mianowanych

Odrębna reguła dotyczy nauczycieli, którzy stopień mianowanego uzyskali według przepisów dotychczasowych, ale do 1 września 2022 r. nie rozpoczęli stażu na dyplomowanego. Oni idą nową ścieżką, lecz z krótszym okresem pracy.

Nauczycielom, którzy stopień nauczyciela mianowanego uzyskali lub uzyskają według przepisów dotychczasowych i do dnia 1 września 2022 r. nie rozpoczęli stażu na stopień nauczyciela dyplomowanego, okres pracy w szkole, o którym mowa w art. 9ca ust. 6 albo 7 […] skraca się o: 1) 2 lata - jeżeli: a) odbyli staż na stopień nauczyciela mianowanego w wymiarze, o którym mowa w art. 9c ust. 1 pkt 2 lub ust. 2 lub art. 9d ust. 9 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 września 2022 r., albo b) uzyskali przed dniem 1 września 2022 r. stopień nauczyciela mianowanego z mocy prawa […], albo c) uzyskali stopień nauczyciela mianowanego, będąc nauczycielem, o którym mowa w art. 9e ust. 3 ustawy zmienianej w art. 1 […], po upływie 5 lat od dnia nadania stopnia nauczyciela kontraktowego; 2) rok - jeżeli odbyli staż na stopień nauczyciela mianowanego w wymiarze skróconym na podstawie art. 10 ust. 2 lub 3 albo uzyskali stopień nauczyciela mianowanego, będąc nauczycielem, o którym mowa w art. 9e ust. 3 […], po upływie 4 lat od dnia nadania stopnia nauczyciela kontraktowego.

Dz.U. z 2022 r. poz. 1730 · tekst aktu

Sytuacja	Okres pracy po mianowaniu
Staż na mianowanego według starych przepisów: pełny, skrócony dla doktora albo po zajęciach w szkole za granicą	5 lat i 9 miesięcy minus 2 lata = 3 lata i 9 miesięcy
Stopień mianowanego z mocy prawa (nauczyciel akademicki)	skrócenie o 2 lata
Staż na mianowanego skrócony na podstawie przepisów przejściowych	skrócenie o rok

To jedna z najczęściej przeoczanych regulacji - nauczyciele mianowani w 2021 czy 2022 r. bywają przekonani, że muszą czekać pełne 5 lat i 9 miesięcy, podczas gdy realny termin jest o dwa lata wcześniejszy. Sprawdź swój przypadek w kalkulatorze terminów.

Co obowiązuje w starej ścieżce

Postępowanie prowadzi się według przepisów dotychczasowych, w tym rozporządzenia z 26 lipca 2018 r. Oznacza to:

• plan rozwoju zawodowego zatwierdzony przez dyrektora i sprawozdanie z jego realizacji,
• ocenę dorobku zawodowego za okres stażu zamiast karty oceny pracy,
• opis i analizę sposobu realizacji dwóch wymagań: jednego z § 8 ust. 3 pkt 1-3 i jednego z § 8 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia z 2018 r.,
• inny przebieg rozmowy przed komisją.

Komisja kwalifikacyjna dla nauczyciela ubiegającego się o awans na stopień nauczyciela dyplomowanego zapoznaje się z oceną dorobku zawodowego i sprawozdaniem z realizacji planu rozwoju zawodowego oraz analizuje dorobek zawodowy nauczyciela na podstawie przedłożonej przez niego dokumentacji, o której mowa w § 9, i przeprowadzonej rozmowy, podczas której nauczyciel: 1) prezentuje sposób realizacji wybranego przez siebie zadania określonego w § 8 ust. 3, którego opis i analiza nie była dołączona do wniosku […]; 2) odpowiada na pytania członków komisji dotyczące wpływu działań i zadań zrealizowanych przez nauczyciela w okresie stażu na podniesienie jakości pracy szkoły […]; 3) wykazuje się umiejętnością rozwiązania wskazanego przez komisję problemu związanego z wykonywaną pracą, z uwzględnieniem przepisów prawa; 4) określa cele dalszej pracy i własnego rozwoju.

Dz.U. z 2020 r. poz. 2200 (tekst jednolity) · tekst aktu

Widoczna różnica: w starej ścieżce nauczyciel prezentuje sposób realizacji wybranego zadania, którego opisu nie dołączył do wniosku, wykazuje się umiejętnością rozwiązania wskazanego problemu i określa cele dalszej pracy. W nowej procedurze rozmowa sprowadza się do prezentacji dorobku i pytań o efekty - patrz przebieg rozmowy.

Wspólne pozostają: skala 0-10, odrzucanie skrajnych ocen oraz próg średniej co najmniej 7 punktów. Różni się jedna przesłanka: w rozporządzeniu z 2018 r. skrajne oceny odrzuca się, gdy liczba członków komisji jest większa niż 3, a w rozporządzeniu z 2022 r. - gdy większa niż 3 jest liczba członków obecnych na posiedzeniu.

Która ścieżka dotyczy Ciebie

W przepisach przejściowych krzyżują się daty zatrudnienia, uzyskania stopni i rozpoczęcia stażu. Rozstrzygnięcie znajdziesz w artykule porównawczym którą ścieżką idziesz albo w kalkulatorze terminów.