Zadania z § 7 ust. 1 pkt 4 - który wybrać

Czwarte wymaganie na stopień dyplomowanego jest jedynym zbudowanym jako lista wyboru. Wystarczy jedno zadanie - ale to ono najczęściej decyduje o tym, jak wypadniesz przed komisją.

Pokaż treść przepisu

Zakres wymagań […] których spełnianie jest sprawdzane przez komisję kwalifikacyjną w postępowaniu kwalifikacyjnym na stopień nauczyciela dyplomowanego […] obejmuje: 1) doskonalenie warsztatu pracy, w tym w zakresie stosowania technologii informacyjnej i komunikacyjnej, oraz pogłębianie wiedzy i umiejętności w celu podnoszenia jakości pracy szkoły; 2) umiejętność dzielenia się wiedzą i doświadczeniem z innymi nauczycielami, w tym przez prowadzenie: a) zajęć otwartych, w szczególności dla nauczycieli odbywających przygotowanie do zawodu, lub b) zajęć w ramach wewnątrzszkolnego doskonalenia zawodowego lub innych zajęć dla nauczycieli; 3) umiejętność wykorzystywania w pracy metod aktywizujących ucznia oraz narzędzi multimedialnych i informatycznych sprzyjających procesowi uczenia się; 4) realizowanie co najmniej jednego z następujących zadań: a) wykonywanie zadań mentora, opiekuna praktyk pedagogicznych, społecznego kuratora sądowego, egzaminatora okręgowej komisji egzaminacyjnej, rzeczoznawcy do spraw podręczników, konsultanta Centrum Edukacji Artystycznej, wolontariusza […], instruktora harcerstwa lub innych zadań służących podniesieniu jakości pracy szkoły lub wykonywanych na rzecz dzieci i młodzieży ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi lub zagrożonych wykluczeniem społecznym, b) opracowanie i wdrożenie innowacji lub działań dydaktycznych, wychowawczych, opiekuńczych lub innych związanych z oświatą, w tym podejmowanie działań w ramach realizowanego w szkole eksperymentu pedagogicznego, c) opracowanie podręcznika lub autorskiej pracy z zakresu oświaty lub rozwoju dziecka opublikowanej w czasopiśmie branżowym lub w formie innej zwartej publikacji, d) prowadzenie cyklicznych zajęć szkoleniowych dla nauczycieli lub rodziców uczniów, o ile nie należą one do obowiązków nauczyciela, w tym z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość, e) przeprowadzanie i analizowanie badań naukowych z zakresu oświaty, w szczególności związanych ze specyfiką i potrzebami szkoły, oraz wykorzystywanie wyników tych badań do podnoszenia jakości pracy szkoły.

Dz.U. z 2022 r. poz. 1914 · tekst aktu w bazie ELI

Warto wybrać je z kilkuletnim wyprzedzeniem, bo część opcji wymaga czasu, którego nie da się nadrobić w ostatnim semestrze.

a) Funkcje i role

Katalog jest szeroki: mentor, opiekun praktyk pedagogicznych, społeczny kurator sądowy, egzaminator okręgowej komisji egzaminacyjnej, rzeczoznawca do spraw podręczników, konsultant Centrum Edukacji Artystycznej, wolontariusz organizacji o celach wychowawczych, instruktor harcerstwa - a także „inne zadania służące podniesieniu jakości pracy szkoły lub wykonywane na rzecz dzieci i młodzieży ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi lub zagrożonych wykluczeniem społecznym”.

Ta końcówka jest istotna: katalog jest otwarty. Koordynowanie wolontariatu szkolnego, prowadzenie zespołu do spraw pomocy psychologiczno-pedagogicznej czy opieka nad projektem dla uczniów zagrożonych wykluczeniem również się kwalifikują - pod warunkiem, że umiesz wykazać efekty.

Nakład pracy: rozłożony w czasie, zwykle bez dodatkowej dokumentacji. Dowody: zakres obowiązków, harmonogram spotkań, efekty u podopiecznych. Dla kogo: dla nauczycieli, którzy i tak pełnią w szkole dodatkowe funkcje - patrz artykuł o roli mentora.

b) Innowacja lub działanie wdrożone w szkole

Najczęściej wybierana ścieżka. Przepis obejmuje opracowanie i wdrożenie innowacji lub działań dydaktycznych, wychowawczych, opiekuńczych albo innych związanych z oświatą, w tym działań w ramach eksperymentu pedagogicznego.

Zwróć uwagę, że sformułowanie „lub działań” znacznie poszerza zakres - nie trzeba formalnej innowacji w rozumieniu przepisów o eksperymencie pedagogicznym. Autorski program zajęć, wdrożony system diagnozy wyników czy nowa formuła współpracy z rodzicami też się liczą.

Nakład pracy: duży na etapie projektowania, umiarkowany później. Dowody: opis założeń, dokumentacja wdrożenia, dane przed i po, ewaluacja. Ryzyko: innowacja bez pomiaru efektów jest najsłabszym z możliwych wyborów - komisja zapyta o wyniki.

c) Podręcznik lub autorska praca

Przepis mówi o opracowaniu podręcznika albo autorskiej pracy z zakresu oświaty lub rozwoju dziecka, opublikowanej w czasopiśmie branżowym lub w formie innej zwartej publikacji.

Kluczowe jest słowo „opublikowanej”. Materiał wrzucony na portal edukacyjny albo na własną stronę zwykle nie spełnia tego warunku. Bezpiecznym wyborem są czasopisma branżowe dla nauczycieli i wydawnictwa edukacyjne.

Nakład pracy: wysoki, z długim czasem oczekiwania na publikację. Dowody: egzemplarz publikacji, dane bibliograficzne, ISSN lub ISBN. Wskazówka: proces redakcyjny w czasopismach trwa miesiącami - zacznij co najmniej rok przed planowanym wnioskiem.

d) Cykliczne zajęcia szkoleniowe dla nauczycieli lub rodziców

Warunek dodatkowy: zajęcia nie mogą należeć do obowiązków nauczyciela. Prowadzenie zebrań z rodzicami własnej klasy się nie kwalifikuje; cykl warsztatów dla rodziców całej szkoły - tak. Dopuszczalne są formy zdalne.

Nakład pracy: średni, rozłożony na kilka semestrów. Dowody: harmonogram, listy obecności, materiały, ewaluacja uczestników. Zaleta: naturalnie łączy się z wymaganiem drugim (dzielenie się wiedzą), więc jeden wysiłek pracuje w dwóch miejscach opisu.

e) Badania naukowe z zakresu oświaty

Przeprowadzanie i analizowanie badań, w szczególności związanych ze specyfiką i potrzebami szkoły, oraz wykorzystywanie ich wyników do podnoszenia jakości pracy szkoły.

Nie chodzi o pracę doktorską. Rzetelnie zaprojektowane badanie ankietowe wśród uczniów i rodziców, z hipotezą, próbą, analizą i wdrożonymi wnioskami, spełnia warunek - o ile wyniki faktycznie zostały wykorzystane.

Nakład pracy: średni, wymaga dyscypliny metodologicznej. Dowody: narzędzie badawcze, raport, ślad wdrożenia wniosków. Ryzyko: badanie bez wdrożenia wyników nie spełnia końcowej części przepisu.

Jak wybrać

Jeśli…	Rozważ
pełnisz już funkcję w szkole	wariant a - najniższy koszt wejścia
masz pomysł na zmianę w nauczaniu swojego przedmiotu	wariant b - z zaplanowanym pomiarem efektów
piszesz i masz kontakt z redakcją	wariant c - zacznij najwcześniej
lubisz prowadzić szkolenia	wariant d - łączy się z wymaganiem drugim
interesuje Cię diagnoza i dane	wariant e - z obowiązkowym wdrożeniem wniosków

Cokolwiek wybierzesz, zaplanuj od razu sposób mierzenia efektu. To ten element opisujesz później w opisie i analizie i o niego pyta komisja na rozmowie.