Przygotowanie do zawodu
Ocena pracy nauczyciela
Czterostopniowa skala, dwie obowiązkowe oceny w okresie przygotowania do zawodu, terminy dyrektora oraz tryb odwołania od oceny w ciągu 14 dni.
Stan prawny: Aktualizacja tekstu:
Ocena pracy jest w nowym systemie awansu tym, czym w starym była ocena dorobku zawodowego - z tą różnicą, że dotyczy całości pracy nauczyciela, a nie tylko okresu stażu, i ma własną, czterostopniową skalę.
Skala ocen
Ocena ma charakter opisowy i kończy się stwierdzeniem uogólniającym:
| Stopień | Znaczenie dla awansu |
|---|---|
| ocena wyróżniająca | najwyższa; otwiera drogę do dodatku za wyróżniającą pracę dla nauczycieli dyplomowanych |
| ocena bardzo dobra | próg wymagany przy postępowaniu kwalifikacyjnym na stopień dyplomowanego |
| ocena dobra | próg wymagany przy egzaminie na mianowanego |
| ocena negatywna | zamyka drogę do awansu i rodzi dalsze konsekwencje kadrowe |
Kiedy dyrektor ocenia nauczyciela początkującego
W okresie przygotowania do zawodu ocena jest obowiązkowa dwa razy:
- Po upływie co najmniej 8 miesięcy, nie później niż w jedenastym miesiącu odbywania przygotowania do zawodu. Jeżeli nauczyciel w ciągu pierwszych 8 miesięcy zmienił miejsce zatrudnienia, oceny dokonuje się po 3 miesiącach pracy w nowym miejscu, nie wcześniej niż po 8 miesiącach przygotowania i nie później niż w dwunastym miesiącu.
- W ostatnim roku odbywania przygotowania do zawodu - to ta ocena jest warunkiem przystąpienia do egzaminu.
Trzecia sytuacja dotyczy nauczycieli odbywających dodatkowe przygotowanie do zawodu po negatywnej opinii o zajęciach albo po niezdanym egzaminie - wtedy ocena następuje w ostatnim roku tego dodatkowego okresu.
Pokaż treść przepisu
Dyrektor szkoły dokonuje oceny pracy nauczyciela: 1) po upływie co najmniej 8 miesięcy odbywania przygotowania do zawodu nauczyciela, ale nie później niż w jedenastym miesiącu odbywania przygotowania do zawodu nauczyciela, a jeżeli nauczyciel w trakcie pierwszych 8 miesięcy odbywania przygotowania do zawodu nauczyciela zmienił miejsce zatrudnienia - oceny tej dokonuje się po upływie 3 miesięcy odbywania przygotowania do zawodu nauczyciela w nowym miejscu zatrudnienia, jednak nie wcześniej niż po upływie 8 miesięcy odbywania przygotowania do zawodu nauczyciela, ale nie później niż w dwunastym miesiącu odbywania przygotowania do zawodu nauczyciela; 2) w ostatnim roku odbywania przygotowania do zawodu nauczyciela; 3) w ostatnim roku odbywania dodatkowego przygotowania do zawodu nauczyciela - w przypadkach, o których mowa w art. 9fa ust. 11 i 13 oraz art. 9g ust. 7b.
Dz.U. z 2026 r. poz. 515 (tekst jednolity) · tekst aktu w bazie ELI
Zmianę terminu opisujemy też w aktualnościach: pierwsza ocena pracy już po ośmiu miesiącach.
Kto rozpoczął przygotowanie przed 1 września 2025 roku
Powyższe terminy obowiązują od 1 września 2025 r. Nauczyciel, który rozpoczął odbywanie przygotowania do zawodu przed tą datą, odbywa je według przepisów dotychczasowych, a to znaczy, że pierwszą ocenę pracy otrzymuje w drugim roku przygotowania, a nie między ósmym a jedenastym miesiącem. Druga ocena, ta w ostatnim roku, jest w obu przypadkach taka sama.
Pokaż treść przepisu
Nauczyciel, który rozpoczął odbywanie przygotowania do zawodu nauczyciela przed dniem 1 września 2025 r., odbywa je według przepisów dotychczasowych.
Dz.U. z 2025 r. poz. 1160 · tekst aktu w bazie ELI
Godzina zajęć przy świadkach: dwa różne zdarzenia
Nauczyciele mylą dwa zdarzenia, bo oba polegają na przeprowadzeniu godziny zajęć przy świadkach. Różnią się składem, momentem i skutkiem.
| Przed pierwszą oceną pracy | W ostatnim roku przygotowania | |
|---|---|---|
| Podstawa | art. 9fa ust. 1 Karty Nauczyciela | art. 9fa ust. 5 Karty Nauczyciela |
| Kto jest obecny | dyrektor, mentor oraz doradca metodyczny albo nauczyciel-konsultant, albo przedstawiciel nadzoru pedagogicznego, albo nauczyciel dyplomowany | czteroosobowa komisja powołana przez dyrektora szkoły |
| Kiedy | przed dokonaniem oceny, o której mowa w art. 6a ust. 1da pkt 1 | po uzyskaniu co najmniej dobrej oceny pracy w ostatnim roku |
| Co się dzieje po zajęciach | osoby obecne omawiają zajęcia z nauczycielem | komisja omawia zajęcia, przeprowadza rozmowę i wydaje pisemną opinię |
Szczegóły drugiego z tych zdarzeń opisujemy w artykule o zajęciach obserwowanych i opinii komisji, a całą oś czasu ostatniego roku w artykule o ostatnim roku przygotowania.
Pokaż treść przepisu
Przed dokonaniem oceny pracy, o której mowa w art. 6a ust. 1da pkt 1, nauczyciel jest obowiązany przeprowadzić zajęcia, w wymiarze co najmniej 1 godziny, w obecności: 1) dyrektora szkoły; 2) mentora […]; 3) doradcy metodycznego albo nauczyciela-konsultanta, albo przedstawiciela organu sprawującego nadzór pedagogiczny, albo nauczyciela dyplomowanego, który naucza tego samego przedmiotu lub prowadzi ten sam rodzaj zajęć […].
Dz.U. z 2026 r. poz. 515 (tekst jednolity) · tekst aktu w bazie ELI
Kryteria, według których dyrektor ustala ocenę, zmieniły się jesienią 2025 r. - piszemy o tym w aktualnościach o jednej liście dwunastu kryteriów, a pełną listę podajemy w artykule o przepisach o ocenie pracy.
Kto opiniuje i w jakim terminie
Oceny dokonuje dyrektor szkoły, ale nie samodzielnie i nie w dowolnym czasie:
- zasięga opinii rady rodziców (poza szkołami, w których rad rodziców się nie tworzy),
- zasięga opinii mentora - w przypadku nauczyciela odbywającego przygotowanie do zawodu,
- na wniosek nauczyciela zasięga opinii doradcy metodycznego, a gdy to niemożliwe - innego nauczyciela dyplomowanego lub mianowanego,
- może zasięgnąć opinii samorządu uczniowskiego.
Rada rodziców i mentor mają 14 dni na przedstawienie pisemnej opinii; brak opinii nie wstrzymuje oceny.
Dyrektor ma na dokonanie oceny nie więcej niż 3 miesiące od złożenia wniosku albo od pisemnego powiadomienia nauczyciela o rozpoczęciu oceny z własnej inicjatywy. Do tego okresu nie wlicza się usprawiedliwionej nieobecności dłuższej niż 14 dni ani ferii szkolnych.
To dlatego wniosek o ocenę pracy przed sesją letnią warto złożyć już w styczniu albo lutym - harmonogram rozpisujemy w artykule o terminach na dyplomowanego.
Karta oceny pracy
Ocenę ustala się po zapoznaniu nauczyciela z jej projektem oraz wysłuchaniu jego uwag i zastrzeżeń. Od nowelizacji z 29 października 2025 r. dyrektor przy tej okazji zapoznaje nauczyciela również z opiniami zebranymi w toku oceny, a nauczyciel może się do nich odnieść ustnie na miejscu albo pisemnie w terminie przewidzianym na uwagi do projektu.
Następnie nauczyciel otrzymuje kartę oceny pracy zawierającą m.in. staż pracy pedagogicznej, stopień awansu, okres, za który dokonano oceny, stwierdzenie uogólniające, uzasadnienie odnoszące się do poziomu spełnienia każdego zastosowanego kryterium, datę oceny oraz pouczenie o trybie odwołania.
Kopię karty oceny pracy - poświadczoną przez dyrektora - dołącza się do wniosku o postępowanie egzaminacyjne albo kwalifikacyjne.
Odwołanie od oceny
Od ustalonej oceny przysługuje odwołanie w terminie 14 dni od jej doręczenia, wnoszone za pośrednictwem dyrektora szkoły do organu sprawującego nadzór pedagogiczny. Odwołanie rozpatruje powołany przez ten organ zespół oceniający.
Organ ma 30 dni od otrzymania odwołania i może:
- podtrzymać ocenę dokonaną przez dyrektora,
- uchylić ją i ustalić nową ocenę,
- uchylić ją i przekazać sprawę do ponownego ustalenia oceny - jeżeli ocenę dokonano z naruszeniem prawa.
Ocena ustalona w wyniku odwołania jest ostateczna.
Warto pamiętać o terminach: przy sesji letniej odwołanie złożone w czerwcu może zakończyć się dopiero w sierpniu, a wniosek o awans wymaga karty oceny już przy składaniu. W praktyce oznacza to konieczność uruchomienia procedury oceniania odpowiednio wcześniej.
Najczęstsze pytania
- Jaka jest skala oceny pracy nauczyciela?
- Czterostopniowa: ocena wyróżniająca, bardzo dobra, dobra i negatywna. Ocena ma charakter opisowy i kończy się jednym z tych stwierdzeń uogólniających.
- Ile razy ocenia się nauczyciela w okresie przygotowania do zawodu?
- Dwa razy: pierwszy raz po upływie co najmniej 8 miesięcy, ale nie później niż w jedenastym miesiącu przygotowania, drugi raz w ostatnim roku przygotowania do zawodu.
- Kiedy jest pierwsza ocena pracy, jeśli przygotowanie do zawodu zaczęło się przed 1 września 2025 roku?
- W drugim roku odbywania przygotowania do zawodu. Termin między ósmym a jedenastym miesiącem wprowadziła ustawa z 25 lipca 2025 r. i dotyczy on nauczycieli, którzy rozpoczęli przygotowanie od 1 września 2025 r.
- W jakim terminie można odwołać się od oceny pracy?
- W terminie 14 dni od doręczenia oceny, za pośrednictwem dyrektora szkoły, do organu sprawującego nadzór pedagogiczny.
Źródła
- Karta Nauczyciela, art. 6a i art. 9fa - Dziennik Ustaw
- Ustawa z 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela, art. 8 i art. 9 - Dziennik Ustaw
Przeczytaj dalej
-
Warunki i wymagania na stopień nauczyciela mianowanego
Pięć warunków z art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela i sześć wymagań z § 6 rozporządzenia, które sprawdza komisja egzaminacyjna. Co dokładnie oznacza każde z nich.
-
Wniosek o postępowanie kwalifikacyjne i załączniki
Do kogo złożyć wniosek o postępowanie kwalifikacyjne, co musi zawierać i jakie cztery dokumenty wymienia § 5 rozporządzenia - z wariantami dla dyrektora szkoły.
-
Ostatni rok przygotowania do zawodu nauczyciela: ocena pracy i zajęcia przed komisją
Oś czasu ostatniego roku przygotowania do zawodu: druga ocena pracy, godzina zajęć przed komisją dyrektora i kolejność, w jakiej te dwa dokumenty muszą powstać.
-
Przygotowanie do zawodu nauczyciela
Trzy lata i dziewięć miesięcy przed egzaminem na mianowanego: obowiązki nauczyciela początkującego, rola mentora, zajęcia obserwowane i ocena pracy.
-
Nauczyciel początkujący
Kogo ustawa nazywa nauczycielem początkującym, jakie ma obowiązki i wsparcie, co zastąpiło stopnie stażysty i kontraktowego oraz jak liczy się okres przygotowania.