Nauczyciel mianowany
Stara ścieżka: awans według przepisów dotychczasowych
Kogo obejmują przepisy przejściowe, o ile skraca się staż, jakie dokumenty obowiązują w starej ścieżce i dlaczego 31 sierpnia 2027 roku to data ostateczna.
Stan prawny: Aktualizacja tekstu:
Reforma z 1 września 2022 r. nie przestawiła wszystkich nauczycieli na nowe tory jednego dnia. Ustawa zmieniająca zostawiła furtkę dla tych, którzy byli w połowie drogi - z twardą datą końcową.
Kogo obejmuje stara ścieżka
Nauczyciele, którzy do dnia 31 sierpnia 2022 r. uzyskali stopień nauczyciela kontraktowego, lecz do tego dnia nie uzyskali stopnia nauczyciela mianowanego, stopień nauczyciela mianowanego uzyskują według przepisów dotychczasowych.
Dz.U. z 2022 r. poz. 1730 · tekst aktu w bazie ELI
Warunek jest jeden i sprawdza się go na dzień 31 sierpnia 2022 r.: przysługiwał Ci wtedy stopień nauczyciela kontraktowego, a stopnia mianowanego jeszcze Ci nie nadano. Jeżeli tak - awansujesz według przepisów dotychczasowych, czyli Karty Nauczyciela w brzmieniu sprzed reformy oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia z 26 lipca 2018 r.
Skrócenie stażu
Ustawodawca skrócił staż tym, którzy nie zdążyli go rozpocząć przed reformą.
W przypadku nauczycieli, o których mowa w ust. 1, którzy przed dniem 1 września 2021 r. nie rozpoczęli stażu na stopień nauczyciela mianowanego, wymiar stażu na stopień nauczyciela mianowanego […] skraca się o rok.
Dz.U. z 2022 r. poz. 1730 · tekst aktu w bazie ELI
W przypadku nauczycieli, o których mowa w ust. 1, którzy […] odbyli staż na stopień nauczyciela kontraktowego w wymiarze 12 miesięcy i którzy nie rozpoczęli stażu na stopień nauczyciela mianowanego przed dniem 1 września 2022 r., staż na stopień nauczyciela mianowanego trwa 9 miesięcy.
Dz.U. z 2022 r. poz. 1730 · tekst aktu w bazie ELI
W praktyce oznacza to trzy warianty:
| Sytuacja nauczyciela kontraktowego | Wymiar stażu na mianowanego |
|---|---|
| Staż rozpoczęty przed 1 września 2021 r. | 2 lata i 9 miesięcy (pełny) |
| Staż nierozpoczęty przed 1 września 2021 r. | skrócony o rok |
| Staż na kontraktowego odbyty w wymiarze 12 miesięcy, staż na mianowanego nierozpoczęty przed 1 września 2022 r. | 9 miesięcy |
Terminarz starej ścieżki krok po kroku
W starej ścieżce terminów jest więcej niż w nowej i większość z nich liczy się od zdarzenia, a nie od daty w kalendarzu. Poniżej cała sekwencja, z podstawą prawną każdego kroku.
| Krok | Termin | Podstawa |
|---|---|---|
| Wniosek do dyrektora o rozpoczęcie stażu | z początkiem roku szkolnego, najpóźniej w ciągu 14 dni od rozpoczęcia zajęć | art. 9d ust. 1 |
| Warunek wcześniejszy: staż pracy | co najmniej 2 lata pracy w szkole od nadania stopnia kontraktowego | art. 9d ust. 4 |
| Staż | 2 lata i 9 miesięcy - albo rok i 9 miesięcy, albo 9 miesięcy przy skróceniach | art. 9c ust. 1 i 2, przepisy przejściowe |
| Sprawozdanie z realizacji planu rozwoju zawodowego | 7 dni od zakończenia stażu | § 4 ust. 5 rozporządzenia z 2018 r. |
| Projekt oceny od opiekuna stażu | 7 dni od zakończenia stażu | § 5 ust. 2 rozporządzenia z 2018 r. |
| Ocena dorobku zawodowego od dyrektora | nie więcej niż 21 dni od złożenia sprawozdania | art. 9c ust. 5a |
| Wniosek o postępowanie egzaminacyjne | do 30 czerwca albo do 31 października | art. 9b ust. 3 i 3a |
| Decyzja organu prowadzącego | do 31 sierpnia albo do 31 grudnia | art. 9b ust. 3 i 3a |
Nauczyciel rozpoczyna staż z początkiem roku szkolnego, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia rozpoczęcia zajęć, na swój wniosek skierowany do dyrektora szkoły, z tym że nauczyciel stażysta rozpoczyna staż bez złożenia wniosku.
Dz.U. z 2021 r. poz. 1762 (tekst jednolity) · tekst aktu w bazie ELI
Uwaga na art. 9d ust. 2: nauczyciel, który nawiąże stosunek pracy po upływie 14 dni od rozpoczęcia zajęć, nie rozpoczyna stażu do końca tego roku szkolnego. Spóźnienie o kilka dni kosztuje więc cały rok.
Staż, z zastrzeżeniem ust. 2, trwa w przypadku ubiegania się o awans na stopień: 1) nauczyciela kontraktowego - 9 miesięcy; 2) nauczyciela mianowanego i nauczyciela dyplomowanego - 2 lata i 9 miesięcy.
Dz.U. z 2021 r. poz. 1762 (tekst jednolity) · tekst aktu w bazie ELI
Pokaż treść przepisu
Nauczyciel kontraktowy lub nauczyciel mianowany posiadający co najmniej stopień naukowy doktora może ubiegać się o uzyskanie kolejnego stopnia awansu zawodowego po odbyciu stażu trwającego rok i 9 miesięcy. Dyrektor szkoły może nauczycielowi kontraktowemu, który uzyskał awans w sposób określony w art. 9a ust. 3 i ubiega się o uzyskanie stopnia nauczyciela mianowanego, skrócić staż do roku i 9 miesięcy.
Dz.U. z 2021 r. poz. 1762 (tekst jednolity) · tekst aktu w bazie ELI
Do tego dochodzą skrócenia z przepisów przejściowych opisane wyżej - w praktyce staż na stopień mianowanego trwa dziś najczęściej rok i 9 miesięcy albo 9 miesięcy.
Dwa siedmiodniowe terminy po zakończeniu stażu
Nauczyciel składa dyrektorowi szkoły sprawozdanie z realizacji planu rozwoju zawodowego, uwzględniające efekty jego realizacji dla nauczyciela i szkoły, w terminie 7 dni od dnia zakończenia stażu.
Dz.U. z 2020 r. poz. 2200 (tekst jednolity) · tekst aktu w bazie ELI
Pokaż treść przepisu
Opiekun stażu, w terminie 7 dni od dnia zakończenia stażu, przedstawia dyrektorowi szkoły projekt oceny dorobku zawodowego nauczyciela za okres stażu, ze szczególnym uwzględnieniem obserwowanych zajęć prowadzonych przez nauczyciela oraz stopnia zaangażowania w realizację wymagań koniecznych do uzyskania odpowiednio stopnia nauczyciela kontraktowego albo nauczyciela mianowanego.
Dz.U. z 2020 r. poz. 2200 (tekst jednolity) · tekst aktu w bazie ELI
Oba biegną równolegle: nauczyciel składa sprawozdanie, opiekun stażu przedstawia dyrektorowi projekt oceny. Dopiero po sprawozdaniu rusza termin dla dyrektora.
Ocenę dorobku zawodowego nauczyciela za okres stażu ustala, w terminie nie dłuższym niż 21 dni od dnia złożenia sprawozdania, o którym mowa w ust. 3, z uwzględnieniem stopnia realizacji planu rozwoju zawodowego nauczyciela, dyrektor szkoły: 1) w przypadku nauczyciela stażysty i nauczyciela kontraktowego - po zapoznaniu się z projektem oceny opracowanym przez opiekuna stażu i po zasięgnięciu opinii rady rodziców […].
Dz.U. z 2021 r. poz. 1762 (tekst jednolity) · tekst aktu w bazie ELI
Ponieważ ocena dorobku jest załącznikiem do wniosku, warto policzyć te terminy wstecz od sesji: staż kończący się 31 maja daje sprawozdanie do 7 czerwca i ocenę najpóźniej 28 czerwca - czyli styk z terminem 30 czerwca. Staż kończący się później nie zdąży już do sesji letniej.
Data graniczna: 31 sierpnia 2027 r.
Nauczyciele, o których mowa w ust. 1, mogą ubiegać się o stopień nauczyciela mianowanego według przepisów dotychczasowych nie dłużej niż do dnia 31 sierpnia 2027 r.
Dz.U. z 2022 r. poz. 1730 · tekst aktu w bazie ELI
To nie jest termin na złożenie wniosku - to termin uzyskania stopnia. Ponieważ decyzje w sesji letniej zapadają do 31 sierpnia, ostatnią realną sesją w starej ścieżce jest sesja z wnioskami składanymi do 30 czerwca 2027 r. Sesja jesienna 2027 r. rozstrzyga się już po dacie granicznej.
Co, jeśli nie zdążysz
Pokaż treść przepisu
Nauczyciele, którzy do dnia 31 sierpnia 2022 r. uzyskali stopień nauczyciela kontraktowego, lecz do tego dnia nie uzyskali stopnia nauczyciela mianowanego, stopień nauczyciela mianowanego uzyskują według przepisów dotychczasowych.
Dz.U. z 2022 r. poz. 1730 · tekst aktu w bazie ELI
Ustawa przewiduje przejście na nowe zasady, ale nie od zera. Do okresu przygotowania do zawodu nauczyciela wlicza się dotychczasowe zatrudnienie w szkole w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć zgodnie z kwalifikacjami, z wyłączeniem nieobecności dłuższych niż 30 dni - przy czym okres wliczany nie może przekroczyć 3 lat (przy przygotowaniu w wymiarze 3 lat i 9 miesięcy) albo 2 lat (przy wymiarze skróconym do 2 lat i 9 miesięcy).
Oznacza to, że nauczyciel przechodzący na nowe zasady we wrześniu 2027 r. z reguły ma przed sobą 9 miesięcy przygotowania do zawodu, ocenę pracy i zajęcia przed komisją dyrektora - a nie kolejne cztery lata.
Wymagania w starej ścieżce
Katalog wymagań jest inny i szerszy niż sześć wymagań z § 6 nowego rozporządzenia - obejmuje osiem punktów.
Wymagania niezbędne do uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego obejmują: 1) uzyskanie pozytywnych efektów w pracy dydaktycznej, wychowawczej lub opiekuńczej na skutek wdrożenia działań mających na celu doskonalenie pracy własnej i podniesienie jakości pracy szkoły […]; 2) umiejętność rozpoznawania potrzeb rozwojowych uczniów i uwzględniania ich w pracy dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej; 3) umiejętność wykorzystania w pracy metod aktywizujących ucznia; 4) umiejętność dokonywania ewaluacji własnej pracy i wykorzystywania jej wyników do doskonalenia warsztatu pracy; 5) umiejętność dzielenia się wiedzą i doświadczeniem z innymi nauczycielami w ramach wewnątrzszkolnego doskonalenia zawodowego; 6) umiejętność uwzględniania w pracy problematyki środowiska lokalnego oraz współczesnych problemów społecznych i cywilizacyjnych; 7) umiejętność posługiwania się przepisami prawa dotyczącymi odpowiednio oświaty, pomocy społecznej lub postępowania w sprawach nieletnich, w zakresie funkcjonowania szkoły, w której nauczyciel odbywał staż; 8) umiejętność korzystania w pracy, zwłaszcza w trakcie prowadzonych zajęć, z narzędzi multimedialnych i informatycznych.
Dz.U. z 2020 r. poz. 2200 (tekst jednolity) · tekst aktu w bazie ELI
Dochodzą do tego obowiązki w okresie stażu: prowadzenie zajęć w obecności opiekuna stażu w wymiarze co najmniej 4 godzin w roku szkolnym i dyrektora w wymiarze co najmniej jednej godziny w okresie stażu, a także przeprowadzenie co najmniej 2 godzin zajęć otwartych dla nauczycieli.
Dokumenty w starej ścieżce
Do wniosku o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego lub egzaminacyjnego dołącza się: 1) kopie dokumentów potwierdzających posiadane kwalifikacje zawodowe, a w przypadku nauczyciela kontraktowego - także kopię aktu nadania tego stopnia […]; 2) zaświadczenie dyrektora szkoły o: a) wymiarze zatrudnienia nauczyciela oraz nauczanym przez niego przedmiocie lub rodzaju prowadzonych zajęć w dniu wydania zaświadczenia oraz w okresie odbywania stażu, ze wskazaniem wszystkich szkół, w których nauczyciel odbywał staż, b) dacie zatwierdzenia planu rozwoju zawodowego i dacie złożenia przez nauczyciela sprawozdania z realizacji tego planu, c) przyczynach wydłużenia okresu stażu oraz zaliczenia dotychczas odbytego stażu […]; 3) kopię sprawozdania z realizacji planu rozwoju zawodowego […]; 4) kopię oceny dorobku zawodowego za okres stażu, poświadczoną przez dyrektora szkoły za zgodność z oryginałem.
Dz.U. z 2020 r. poz. 2200 (tekst jednolity) · tekst aktu w bazie ELI
Różnice wobec nowej procedury są zasadnicze: potrzebny jest plan rozwoju zawodowego, sprawozdanie z jego realizacji oraz ocena dorobku zawodowego za okres stażu - a nie karta oceny pracy i opinia o przeprowadzonych zajęciach. Zestawienie obu list znajdziesz w artykule o dokumentach do wniosku.
Przebieg egzaminu w starej ścieżce
Komisja kwalifikacyjna dla nauczyciela ubiegającego się o awans na stopień nauczyciela kontraktowego i komisja egzaminacyjna zapoznaje się z oceną dorobku zawodowego i sprawozdaniem z realizacji planu rozwoju zawodowego oraz odpowiednio przeprowadza rozmowę albo egzamin, podczas których nauczyciel: 1) prezentuje dorobek zawodowy; 2) prezentuje swoją wiedzę i umiejętności, w szczególności przez: a) zaproponowanie rozwiązania wskazanego przez komisję problemu związanego z wykonywaną pracą, z uwzględnieniem praktyki szkolnej, aktualnej wiedzy i przepisów prawa, b) wykonanie zadania z użyciem narzędzi multimedialnych; 3) odpowiada na pytania członków komisji dotyczące wymagań niezbędnych do uzyskania stopnia nauczyciela kontraktowego albo stopnia nauczyciela mianowanego.
Dz.U. z 2020 r. poz. 2200 (tekst jednolity) · tekst aktu w bazie ELI
Tu również widać różnicę: w starej ścieżce prezentacja dorobku zawodowego i zadanie z użyciem narzędzi multimedialnych są obowiązkowymi elementami egzaminu. W nowej procedurze nie występują - piszemy o tym w artykule o prezentacji multimedialnej.
Wspólne dla obu ścieżek pozostają: skala 0-10, odrzucanie skrajnych ocen przy komisji liczniejszej niż trzy osoby i próg średniej co najmniej 7 punktów.
Sprawdź, która ścieżka dotyczy Ciebie
Reguły przejściowe krzyżują się z datami zatrudnienia i uzyskania stopni, więc łatwo się pomylić. Najprościej rozstrzygnąć to w kalkulatorze terminów albo w artykule porównawczym którą ścieżką idziesz.
Najczęstsze pytania
- Kogo obejmuje stara ścieżka awansu na stopień nauczyciela mianowanego?
- Nauczycieli, którzy do 31 sierpnia 2022 r. uzyskali stopień nauczyciela kontraktowego, lecz do tego dnia nie uzyskali stopnia nauczyciela mianowanego.
- Do kiedy można awansować według starych przepisów?
- Nie dłużej niż do 31 sierpnia 2027 r. Po tej dacie nauczyciel przechodzi na nowe zasady, a dotychczasowe zatrudnienie zalicza mu się do okresu przygotowania do zawodu.
- Czy w starej ścieżce nadal potrzebny jest plan rozwoju zawodowego?
- Tak. W postępowaniach prowadzonych według przepisów dotychczasowych obowiązuje plan rozwoju zawodowego, sprawozdanie z jego realizacji i ocena dorobku zawodowego za okres stażu.
Źródła
- Ustawa z 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela, art. 10 - Dziennik Ustaw
- Rozporządzenie MEN z 26 lipca 2018 r. (tekst jednolity) - Dziennik Ustaw
Przeczytaj dalej
-
Archiwalne rozporządzenie z 26 lipca 2018 r.
Przepisy stosowane w postępowaniach prowadzonych według zasad dotychczasowych: plan rozwoju zawodowego, sprawozdanie, ocena dorobku, wymagania i przebieg egzaminu.
-
Egzamin na stopień nauczyciela mianowanego
Warunki, dokumenty, terminy, skład komisji i przebieg egzaminu na stopień nauczyciela mianowanego według stanu prawnego obowiązującego w 2026 roku.
-
Warunki i wymagania na stopień nauczyciela mianowanego
Pięć warunków z art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela i sześć wymagań z § 6 rozporządzenia, które sprawdza komisja egzaminacyjna. Co dokładnie oznacza każde z nich.
-
Sześć wymagań z § 6 rozporządzenia - co sprawdza komisja egzaminacyjna
Rozbiór sześciu wymagań z § 6 rozporządzenia: co kryje się pod każdym z nich, w jakich aktach i dokumentach szkolnych szukać materiału i czym posłużyć się w odpowiedzi.
-
Wniosek o podjęcie postępowania egzaminacyjnego
Co musi zawierać wniosek o wszczęcie postępowania egzaminacyjnego na stopień nauczyciela mianowanego, do kogo go skierować i co się dzieje przy brakach formalnych.