Pytania na egzamin na stopień nauczyciela mianowanego
154 pytań uporządkowanych według sześciu wymagań, które komisja egzaminacyjna ma obowiązek sprawdzić.
Stan prawny: Aktualizacja tekstu:
Gratulacje! Masz kolejną odznakę
Diotyma przyznaje Ci odznakę za
Brawo!
Tryb powtórek
Losujemy pytanie, Ty formułujesz odpowiedź na głos, a dopiero potem odsłaniasz szkielet. Postęp zapisuje się w tej przeglądarce.
Kliknij „Losuj pytanie”, żeby zacząć.
§ 6 pkt 1
1. Przepisy i funkcjonowanie szkoły
Uwaga na zakres: chodzi o Twoją szkołę. Statut, procedury wewnętrzne i program wychowawczo-profilaktyczny są tu równie ważne jak ustawy.
-
Jakie dokumenty regulują pracę Twojej szkoły i który z nich jest najważniejszy w codziennej pracy?
Szkielet odpowiedzi
Wymień statut, program wychowawczo-profilaktyczny, wewnątrzszkolne zasady oceniania i procedury bezpieczeństwa. Wskaż jeden i podaj konkretną sytuację, w której się do niego odwołujesz.
-
Co zawiera statut szkoły i kto go uchwala?
Szkielet odpowiedzi
Organizacja szkoły, cele i zadania, organy i ich kompetencje, prawa i obowiązki uczniów, zasady oceniania. Statut uchwala rada pedagogiczna, gdy w szkole nie ma rady szkoły.
-
Jakie są kompetencje rady pedagogicznej, a jakie rady rodziców?
Szkielet odpowiedzi
Rozdziel kompetencje stanowiące i opiniodawcze. Podaj przykład sprawy, w której rada rodziców opiniuje, a rada pedagogiczna zatwierdza.
-
Jakie obowiązki ma nauczyciel w zakresie bezpieczeństwa uczniów?
Szkielet odpowiedzi
Odwołaj się do przepisów o bezpieczeństwie i higienie w szkołach oraz do wewnętrznych procedur. Wskaż obowiązki podczas zajęć, przerw, wyjść i wycieczek.
-
Jak wygląda procedura postępowania w przypadku wypadku ucznia?
Szkielet odpowiedzi
Pierwsza pomoc, zabezpieczenie miejsca, powiadomienie dyrektora i rodziców, dokumentacja wypadku, wnioski profilaktyczne.
-
Kto i na jakich zasadach organizuje pomoc psychologiczno-pedagogiczną w szkole?
Szkielet odpowiedzi
Organizuje dyrektor; nauczyciel rozpoznaje potrzeby i informuje. Wymień formy pomocy i rolę zespołu opracowującego indywidualny program edukacyjno-terapeutyczny.
§ 6 pkt 2
2. Prowadzenie zajęć i podstawa programowa
Komisja sprawdza, jak przekładasz zapisy podstawy programowej na cele lekcji i jak weryfikujesz ich osiągnięcie.
-
Jak planujesz lekcję, żeby zrealizować wymagania podstawy programowej?
Szkielet odpowiedzi
Od wymagania szczegółowego przez cel lekcji i kryteria sukcesu po dobór metod i sposób sprawdzenia efektu.
-
Skąd wiesz, że cel lekcji został osiągnięty?
Szkielet odpowiedzi
Wskaż narzędzia: zadanie na wyjściu, krótki test, obserwacja, samoocena uczniów. Podaj konkretny przykład i wynik.
-
Jak formułujesz kryteria sukcesu dla uczniów?
Szkielet odpowiedzi
Język ucznia, mierzalność, powiązanie z celem. Pokaż jedno realne kryterium ze swojej lekcji.
-
Co robisz, gdy klasa nie opanowała materiału z danego działu?
Szkielet odpowiedzi
Diagnoza przyczyny, powtórzenie w innej formie, praca w grupach zróżnicowanych, konsultacje, ponowna weryfikacja.
-
Jak dobierasz metody do treści i do zespołu klasowego?
Szkielet odpowiedzi
Powiąż typ treści z metodą, uwzględnij liczebność i dynamikę klasy. Podaj przykład metody, która w jednej klasie zadziałała, a w innej nie.
-
Jak dokumentujesz realizację podstawy programowej?
Szkielet odpowiedzi
Rozkłady materiału, wpisy w dzienniku, monitorowanie realizacji, sprawozdania dla dyrektora.
§ 6 pkt 3
3. Potrzeby uczniów i indywidualizacja
Najczęściej padają tu pytania o uczniów z opiniami i orzeczeniami oraz o różnicę między dostosowaniem a obniżeniem wymagań.
-
Jak rozpoznajesz potrzeby edukacyjne uczniów w nowej klasie?
Szkielet odpowiedzi
Diagnoza wstępna, analiza dokumentacji, rozmowy z wychowawcą i rodzicami, obserwacja, konsultacja z pedagogiem.
-
Czym różni się dostosowanie wymagań od ich obniżenia?
Szkielet odpowiedzi
Dostosowanie zmienia sposób i warunki, nie treść wymagań. Obniżenie zmienia poziom wymagań - dopuszczalne wyłącznie w przypadkach wskazanych w przepisach.
-
Jak wygląda praca z uczniem z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego?
Szkielet odpowiedzi
Zapoznanie z orzeczeniem, udział w zespole opracowującym program edukacyjno-terapeutyczny, dostosowanie metod, ocena efektywności pomocy.
-
Jak pracujesz z uczniem zdolnym?
Szkielet odpowiedzi
Zadania rozszerzające, projekty, konkursy, indywidualny program lub tok nauki. Podaj efekt: konkretne osiągnięcie ucznia.
-
Jak indywidualizujesz pracę w klasie liczącej 28 uczniów?
Szkielet odpowiedzi
Zadania o różnym poziomie trudności, praca w parach i grupach, karty zadań, wsparcie punktowe, wykorzystanie narzędzi cyfrowych.
-
Kto opracowuje indywidualny program edukacyjno-terapeutyczny i co on zawiera?
Szkielet odpowiedzi
Zespół nauczycieli i specjalistów; zakres dostosowań, formy i okres pomocy, działania wspierające rodziców, zakres współpracy ze specjalistami.
§ 6 pkt 4
4. Psychologia, pedagogika i dydaktyka
Nie chodzi o recytowanie teorii, lecz o wskazanie, którą koncepcję zastosowano w konkretnej sytuacji i jaki dała efekt.
-
Którą koncepcję pedagogiczną uważasz za bliską swojej praktyce i dlaczego?
Szkielet odpowiedzi
Nazwij koncepcję, wskaż jedno założenie i pokaż, jak przełożyło się na konkretne rozwiązanie w klasie.
-
Jak wykorzystujesz wiedzę o rozwoju poznawczym uczniów w planowaniu lekcji?
Szkielet odpowiedzi
Dobór poziomu abstrakcji, długość zadań, przerwy, wykorzystanie konkretu przed uogólnieniem.
-
Czym jest ocenianie kształtujące i jak je stosujesz?
Szkielet odpowiedzi
Cele w języku ucznia, kryteria sukcesu, informacja zwrotna zamiast stopnia, samoocena i ocena koleżeńska. Podaj efekt obserwowany u uczniów.
-
Jakie znasz sposoby budowania motywacji wewnętrznej?
Szkielet odpowiedzi
Poczucie sprawstwa, wybór, sensowność zadania, informacja zwrotna zamiast nagrody. Przykład z własnej klasy.
-
Jak reagujesz na zachowania trudne?
Szkielet odpowiedzi
Rozpoznanie funkcji zachowania, reakcja natychmiastowa, rozmowa, współpraca z wychowawcą i pedagogiem, plan działań i jego przegląd.
-
Jak budujesz relacje w zespole klasowym?
Szkielet odpowiedzi
Zasady wypracowane z uczniami, praca zespołowa, przegląd dynamiki grupy, reagowanie na wykluczenie.
§ 6 pkt 5
5. Środowisko uczniów i problemy współczesne
Pytania dotyczą diagnozy środowiska, współpracy z rodzicami i instytucjami oraz reagowania na zjawiska takie jak cyberprzemoc czy kryzys psychiczny.
-
Jak diagnozujesz środowisko rodzinne i lokalne swoich uczniów?
Szkielet odpowiedzi
Rozmowy z rodzicami i wychowawcą, obserwacja, współpraca z pedagogiem, wiedza o zasobach i problemach okolicy.
-
Jak wygląda współpraca z rodzicami w sytuacji trudnej?
Szkielet odpowiedzi
Wczesny kontakt, fakty zamiast ocen, wspólny plan działania, ustalony termin przeglądu efektów, dokumentowanie ustaleń.
-
Z jakimi instytucjami wsparcia współpracuje Twoja szkoła?
Szkielet odpowiedzi
Poradnia psychologiczno-pedagogiczna, ośrodek pomocy społecznej, sąd rodzinny, policja, organizacje pozarządowe, poradnia zdrowia psychicznego.
-
Jak reagujesz na przejawy cyberprzemocy?
Szkielet odpowiedzi
Zabezpieczenie dowodów, wsparcie osoby doświadczającej przemocy, powiadomienie dyrektora i rodziców, praca z klasą, w razie potrzeby zawiadomienie służb.
-
Jakie działania podejmujesz wobec ucznia w kryzysie psychicznym?
Szkielet odpowiedzi
Reakcja bez oceniania, zapewnienie bezpieczeństwa, natychmiastowe włączenie pedagoga lub psychologa i dyrektora, kontakt z rodzicami, dalsze wsparcie.
-
W jaki sposób uwzględniasz w pracy specyfikę środowiska lokalnego?
Szkielet odpowiedzi
Przykłady z otoczenia w treściach lekcji, współpraca z instytucjami kultury, projekty lokalne, wyjścia.
§ 6 pkt 6
6. Narzędzia multimedialne i informatyczne
Komisja pyta o cel użycia narzędzia i ocenę jego skuteczności, a nie o listę aplikacji.
-
Z jakich narzędzi cyfrowych korzystasz na lekcjach i w jakim celu?
Szkielet odpowiedzi
Jedno-dwa narzędzia, cel dydaktyczny, moment lekcji, w którym je stosujesz.
-
Jak oceniasz skuteczność narzędzia, które wprowadzasz?
Szkielet odpowiedzi
Porównanie wyników przed i po, obserwacja zaangażowania, ankieta wśród uczniów.
-
Jak zapewniasz bezpieczeństwo danych uczniów przy korzystaniu z aplikacji?
Szkielet odpowiedzi
Narzędzia zatwierdzone przez szkołę, brak danych osobowych w usługach zewnętrznych, zgody rodziców, polityka szkoły.
-
Jak wykorzystujesz dziennik elektroniczny poza wpisywaniem ocen?
Szkielet odpowiedzi
Komunikacja z rodzicami, monitorowanie frekwencji, analiza wyników klasy, planowanie sprawdzianów.
-
Jak radzisz sobie z uczniami, którzy nie mają w domu warunków do pracy zdalnej?
Szkielet odpowiedzi
Alternatywne formy zadań, sprzęt szkolny, praca w bibliotece, kontakt z pedagogiem i rodzicami.
-
Czy zdarzyło się, że narzędzie cyfrowe przeszkodziło w lekcji? Jak wtedy zareagowano?
Szkielet odpowiedzi
Uczciwy przykład, szybka zmiana planu, wniosek na przyszłość - komisje cenią refleksję.
§ 6 pkt 4
7. Sytuacje: emocje i trudne zachowania
Pytania sytuacyjne to najczęściej ten „wskazany przez komisję problem związany z wykonywaną pracą”, o którym mówi § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. Ten zestaw dotyczy emocji i zachowań trudnych. Odpowiedzi pochodzą z materiału przygotowanego dla wychowania przedszkolnego, ale schemat reagowania jest taki sam na każdym etapie edukacyjnym.
-
Dziecko bije lub gryzie inne dzieci. Jak reagujesz?
Szkielet odpowiedzi
Najpierw zapewniam bezpieczeństwo wszystkim dzieciom. Spokojnie zatrzymuję zachowanie agresywne, nie zawstydzam dziecka i nie stosuję kar. Rozmawiam z dzieckiem o emocjach i uczę je akceptowanych sposobów ich wyrażania. Obserwuję sytuację, szukając przyczyn zachowania, a jeśli problem się powtarza, współpracuję z rodzicami i specjalistami.
-
Dziecko nie chce wykonywać poleceń nauczyciela. Co robisz?
Szkielet odpowiedzi
Sprawdzam, czy polecenie jest dla dziecka zrozumiałe i dostosowane do jego możliwości. Staram się poznać przyczynę odmowy, daję dziecku możliwość wyboru tam, gdzie jest to możliwe, i wzmacniam pozytywne zachowania. Unikam krzyku i kar.
-
Dziecko zachowuje się agresywnie wobec nauczyciela. Jak reagujesz?
Szkielet odpowiedzi
Zachowuję spokój i przede wszystkim zapewniam bezpieczeństwo. Ograniczam możliwość zranienia siebie i innych, nie stosując przemocy. Po uspokojeniu sytuacji analizuję przyczynę zachowania, podejmuję działania wychowawcze i współpracuję z rodzicami oraz specjalistami.
-
Dziecko często przeszkadza podczas zajęć. Co robisz?
Szkielet odpowiedzi
Najpierw szukam przyczyny zachowania. Sprawdzam, czy aktywność jest dostosowana do możliwości i potrzeb dziecka. Skracam czas oczekiwania, zwiększam aktywność dziecka i wzmacniam pozytywne zachowania.
-
Dziecko ma trudności z koncentracją. Jak organizujesz mu pracę?
Szkielet odpowiedzi
Dostosowuję długość i formę aktywności do możliwości dziecka. Stosuję krótkie, jasne polecenia, pomoce wizualne i częste zmiany aktywności. Wzmacniam pozytywne zachowania i obserwuję efekty.
-
Dziecko jest bardzo aktywne i nie potrafi długo usiedzieć w miejscu. Co robisz?
Szkielet odpowiedzi
Nie traktuję aktywności wyłącznie jako problemu wychowawczego. Zapewniam możliwość ruchu, krótsze zadania i jasne zasady. Organizuję zajęcia tak, aby dziecko mogło wykorzystać swoją potrzebę aktywności w pozytywny sposób.
-
Dziecko zaczyna płakać podczas zajęć. Jak reagujesz?
Szkielet odpowiedzi
Podchodzę spokojnie i sprawdzam, co się wydarzyło. Daję dziecku możliwość wyciszenia się i zapewniam poczucie bezpieczeństwa. Jeżeli sytuacja się powtarza, obserwuję przyczynę i podejmuję dalsze działania.
-
Dziecko nie chce rozmawiać z nauczycielem o swoim problemie. Co robisz?
Szkielet odpowiedzi
Nie zmuszam go do rozmowy. Daję mu czas i możliwość wyrażenia emocji w inny sposób, na przykład przez zabawę, rysunek lub wybór odpowiedniego momentu. Buduję relację opartą na zaufaniu.
-
Dziecko ciągle domaga się uwagi nauczyciela. Jak reagujesz?
Szkielet odpowiedzi
Staram się zaspokoić jego potrzebę kontaktu w sposób konstruktywny. Wzmacniam zachowania, które pozwalają dziecku uzyskać uwagę bez przeszkadzania. Organizuję również sytuacje, w których może odnieść sukces i poczuć się ważne.
-
Dziecko ma bardzo trudny dzień i nie chce uczestniczyć w żadnej aktywności. Co robisz?
Szkielet odpowiedzi
Nie zmuszam go do aktywności za wszelką cenę. Sprawdzam jego samopoczucie i obserwuję zachowanie. Zapewniam możliwość odpoczynku i stopniowego powrotu do grupy. Jeżeli sytuacja jest nietypowa lub się powtarza, kontaktuję się z rodzicami, a w razie potrzeby informuję dyrektora.
§ 6 pkt 4
8. Sytuacje: relacje w grupie i konflikty
Konflikt, wykluczenie i wyśmiewanie to najczęstsze problemy podawane przez komisję jako sytuacja do rozwiązania. W każdej odpowiedzi liczy się ta sama kolejność: zatrzymanie zachowania, rozpoznanie przyczyny, praca z całą grupą, obserwacja efektu.
-
Dziecko jest wycofane i nie chce bawić się z grupą. Co robisz?
Szkielet odpowiedzi
Obserwuję dziecko i staram się ustalić przyczynę wycofania. Tworzę sytuacje sprzyjające nawiązywaniu relacji, na przykład zabawy w małych grupach. Wzmacniam jego mocne strony i poczucie własnej wartości. Jeśli trudności się utrzymują, współpracuję z rodzicami i specjalistami.
-
Dzieci kłócą się o zabawkę. Jak reagujesz?
Szkielet odpowiedzi
Rozdzielam dzieci, jeśli konflikt staje się niebezpieczny. Następnie pomagam im nazwać emocje i wspólnie znaleźć rozwiązanie. Uczę dzieci zasad negocjacji, dzielenia się i rozwiązywania konfliktów bez przemocy.
-
Jedno dziecko jest wykluczane przez grupę. Co robisz?
Szkielet odpowiedzi
Obserwuję relacje w grupie i ustalam przyczynę problemu. Organizuję zabawy integracyjne i sytuacje wymagające współpracy. Rozmawiam z dziećmi o szacunku i akceptacji. W razie potrzeby współpracuję z rodzicami i specjalistami.
-
Dzieci wyśmiewają kolegę. Jak reagujesz?
Szkielet odpowiedzi
Natychmiast reaguję i zatrzymuję zachowania naruszające godność dziecka. Rozmawiam z grupą o empatii, szacunku i konsekwencjach wyśmiewania. Obserwuję relacje w grupie i podejmuję działania zapobiegające powtarzaniu się sytuacji.
-
Dziecko nie chce dzielić się zabawkami. Co robisz?
Szkielet odpowiedzi
Nie zmuszam go do natychmiastowego oddania zabawki. Uczę zasad wspólnej zabawy, czekania na swoją kolej i negocjowania. Wykorzystuję sytuację do rozwijania kompetencji społecznych.
-
Dziecko nie nawiązuje kontaktu z rówieśnikami. Jak mu pomagasz?
Szkielet odpowiedzi
Obserwuję jego funkcjonowanie i stopniowo stwarzam okazje do kontaktu z innymi dziećmi. Zaczynam od zabaw w parach lub małych grupach. Wzmacniam każdą próbę nawiązania relacji.
-
Dziecko jest wyśmiewane z powodu niepełnosprawności. Co robisz?
Szkielet odpowiedzi
Natychmiast reaguję i chronię dziecko przed przemocą psychiczną. Pracuję z całą grupą nad akceptacją różnorodności i empatią. Monitoruję relacje i podejmuję dalsze działania, jeśli sytuacja się powtarza.
-
Dziecko nie chce wrócić do grupy po konflikcie z kolegą. Jak postępujesz?
Szkielet odpowiedzi
Pomagam dziecku się wyciszyć i nazwać emocje. Rozmawiam z obiema stronami konfliktu i pomagam znaleźć rozwiązanie. Uczę dzieci, jak rozwiązywać podobne sytuacje w przyszłości.
§ 6 pkt 1
9. Sytuacje: bezpieczeństwo i ochrona dziecka
Najtrudniejszy zestaw sytuacyjny, bo tu komisja sprawdza nie tylko reakcję, ale i znajomość procedury. W trakcie egzaminu masz prawo do dostępu do aktów prawnych (§ 10 ust. 2 rozporządzenia), więc lepiej powołać się na przepis niż go zmyślić.
-
Po dziecko przychodzi osoba, która nie jest upoważniona do odbioru. Co robisz?
Szkielet odpowiedzi
Nie wydaję dziecka osobie nieupoważnionej. Postępuję zgodnie z obowiązującymi w przedszkolu procedurami i ustaleniami dotyczącymi odbioru dzieci. W razie wątpliwości kontaktuję się z dyrektorem. Podstawa: art. 102 ust. 1 pkt 6 ustawy - Prawo oświatowe, zgodnie z którym statut przedszkola określa szczegółowe zasady przyprowadzania i odbierania dzieci przez rodziców lub upoważnioną przez nich osobę zapewniającą dziecku pełne bezpieczeństwo.
-
Ojciec dziecka, który nie mieszka z rodziną, chce odebrać dziecko z przedszkola. Jak postępujesz?
Szkielet odpowiedzi
Nie kieruję się wyłącznie informacją przekazaną ustnie przez drugiego rodzica. Sprawdzam dokumentację przedszkola oraz ewentualne orzeczenia lub postanowienia sądu dotyczące dziecka. Jeżeli ojciec ma prawo do odbioru i jest upoważniony zgodnie z obowiązującymi zasadami, nie odmawiam mu bez podstawy prawnej. Podstawa: art. 102 ust. 1 pkt 6 ustawy - Prawo oświatowe.
-
Dziecko przewróciło się podczas zabawy. Co robisz?
Szkielet odpowiedzi
Najpierw zapewniam dziecku bezpieczeństwo i udzielam odpowiedniej pomocy. Oceniam jego stan i w razie potrzeby wzywam pomoc medyczną. Informuję dyrektora oraz rodziców i postępuję zgodnie z procedurą dotyczącą wypadków. Sporządzana jest wymagana dokumentacja. Podstawa: § 40 rozporządzenia z 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (zapewnienie opieki i pierwszej pomocy), § 41 ust. 1 (zawiadomienia) oraz § 50 ust. 1 (rejestr wypadków prowadzi dyrektor).
-
Dziecko ma siniaki i mówi, że rodzic je bije. Jak postępujesz?
Szkielet odpowiedzi
Traktuję informację bardzo poważnie. Zapewniam dziecku bezpieczeństwo, nie sugeruję odpowiedzi i nie przeprowadzam samodzielnie „śledztwa”. Informuję dyrektora i postępuję zgodnie z obowiązującymi procedurami dotyczącymi ochrony dziecka. Dokumentuję zaobserwowane fakty.
-
Dziecko mówi, że nie chce wracać do domu. Co robisz?
Szkielet odpowiedzi
Spokojnie wysłuchuję dziecka i nie wywieram na nim presji. Staram się ustalić, co jest przyczyną jego wypowiedzi, nie sugerując odpowiedzi. Informuję dyrektora i podejmuję działania zgodnie z procedurami ochrony małoletnich obowiązującymi w placówce.
-
Dziecko mówi, że rodzice bardzo często się kłócą. Jak reagujesz?
Szkielet odpowiedzi
Wysłuchuję dziecka i zapewniam mu poczucie bezpieczeństwa. Nie oceniam rodziców ani nie wypytuję dziecka w sposób sugerujący. Informuję dyrektora, jeśli sytuacja budzi niepokój, i obserwuję dziecko.
-
Dziecko przyniosło do przedszkola niebezpieczny przedmiot. Co robisz?
Szkielet odpowiedzi
Odbieram przedmiot w sposób spokojny i zapewniam bezpieczeństwo grupie. Informuję dyrektora i postępuję zgodnie z procedurami placówki. W razie potrzeby rozmawiam z rodzicami. Podstawa: art. 6 pkt 1 Karty Nauczyciela, który wprost wymienia zadania związane z zapewnieniem bezpieczeństwa uczniom w czasie zajęć organizowanych przez szkołę.
-
Podczas spaceru brakuje jednego dziecka. Jak postępujesz?
Szkielet odpowiedzi
Natychmiast zapewniam bezpieczeństwo pozostałej grupie i uruchamiam obowiązujące procedury. Informuję dyrektora i podejmuję działania mające na celu jak najszybsze odnalezienie dziecka. Nie pozostawiam pozostałych dzieci bez opieki. Podstawa: § 32 ust. 1 rozporządzenia o bezpieczeństwie i higienie w szkołach (liczbę opiekunów i sposób zorganizowania opieki poza terenem placówki ustala się z uwzględnieniem wieku i stopnia rozwoju psychofizycznego), § 33 ust. 1 (sprawdzanie stanu liczbowego uczestników przed wyruszeniem z każdego miejsca pobytu) oraz § 2a ust. 1 (rejestr wyjść grupowych).
-
Dziecko oddaliło się od grupy podczas wycieczki. Co robisz?
Szkielet odpowiedzi
Priorytetem jest bezpieczeństwo dziecka i całej grupy. Informuję dyrektora i postępuję zgodnie z procedurą dotyczącą zaginięcia dziecka. Podejmuję działania poszukiwawcze zgodnie z zakresem swoich obowiązków i organizacją wycieczki. Podstawa: § 33 ust. 1 rozporządzenia o bezpieczeństwie i higienie w szkołach oraz § 10 pkt 5 rozporządzenia z 25 maja 2018 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania krajoznawstwa i turystyki, który nakłada na kierownika wycieczki obowiązek określenia zadań opiekunów w zakresie zapewnienia opieki i bezpieczeństwa uczniom.
-
Podczas zajęć jedno dziecko wymaga natychmiastowej pomocy, a reszta grupy pozostaje pod Twoją opieką. Jak postępujesz?
Szkielet odpowiedzi
Najpierw zapewniam bezpieczeństwo dziecku i jednocześnie dbam o bezpieczeństwo całej grupy. Wzywam pomoc innych pracowników lub osób wyznaczonych zgodnie z organizacją pracy placówki. Nie pozostawiam pozostałych dzieci bez opieki. Podstawa: § 13 rozporządzenia o bezpieczeństwie i higienie w szkołach - niedopuszczalne jest prowadzenie jakichkolwiek zajęć bez nadzoru upoważnionej do tego osoby.
-
Inna osoba zatrudniona w placówce niewłaściwie zachowuje się wobec dziecka. Co robisz?
Szkielet odpowiedzi
Jeżeli zachowanie narusza dobro lub bezpieczeństwo dziecka, reaguję. W zależności od sytuacji rozmawiam z tą osobą albo bezpośrednio informuję dyrektora. Dobro i bezpieczeństwo dziecka są dla mnie najważniejsze.
-
Zauważasz, że inny nauczyciel nie realizuje zaleceń dotyczących dziecka. Jak postępujesz?
Szkielet odpowiedzi
W pierwszej kolejności upewniam się, że prawidłowo rozumiem zalecenia. Jeżeli problem rzeczywiście występuje, rozmawiam z nauczycielem i przypominam o potrzebach dziecka. Jeżeli sytuacja się nie zmienia, informuję dyrektora.
§ 6 pkt 3
10. Sytuacje: potrzeby dziecka i indywidualizacja
Sytuacje z opinią i orzeczeniem poradni. Komisja sprawdza, czy potrafisz przejść od dokumentu do konkretnego dostosowania i czy wiesz, kto poza Tobą odpowiada za pomoc psychologiczno-pedagogiczną.
-
Dziecko ma trudności z wykonaniem zadania. Co robisz?
Szkielet odpowiedzi
Nie porównuję dziecka z innymi. Dostosowuję poziom trudności, sposób przekazania polecenia i czas pracy do jego możliwości. Wzmacniam nawet niewielkie sukcesy i obserwuję postępy. Podstawa: § 6 ust. 1 rozporządzenia z 9 sierpnia 2017 r. o zasadach organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej - w przedszkolu pomoc jest udzielana przede wszystkim w trakcie bieżącej pracy z uczniem.
-
Dziecko z opinią poradni psychologiczno-pedagogicznej uczęszcza do Twojej grupy. Jak organizujesz pracę?
Szkielet odpowiedzi
Zapoznaję się z zaleceniami zawartymi w opinii i uwzględniam je w pracy z dzieckiem. Dostosowuję metody, formy i wymagania do jego potrzeb. Współpracuję z rodzicami oraz nauczycielami i specjalistami.
-
Dziecko posiada orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Co się wtedy zmienia w Twojej pracy?
Szkielet odpowiedzi
Zapoznaję się z orzeczeniem i realizuję zalecenia w ramach organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej oraz programu edukacyjnego dziecka. Współpracuję z zespołem nauczycieli i specjalistów oraz rodzicami. Monitoruję efekty podejmowanych działań. Podstawa: art. 127 ust. 3 ustawy - Prawo oświatowe oraz § 6 ust. 1 rozporządzenia z 9 sierpnia 2017 r. o kształceniu specjalnym, który określa, co zawiera indywidualny program edukacyjno-terapeutyczny.
-
Rodzic nie zgadza się z zaleceniami poradni. Jak prowadzisz rozmowę?
Szkielet odpowiedzi
Szanuję stanowisko rodzica i spokojnie wyjaśniam cel proponowanych działań. Przedstawiam obserwacje i argumenty wynikające z potrzeb dziecka. Zachęcam do konsultacji ze specjalistą i budowania współpracy opartej na dobru dziecka. Podstawa: § 4 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia o pomocy psychologiczno-pedagogicznej - pomoc jest organizowana i udzielana we współpracy z rodzicami uczniów.
-
Dziecko ma trudności sensoryczne i źle reaguje na hałas. Co robisz?
Szkielet odpowiedzi
Obserwuję, w jakich sytuacjach pojawiają się trudności. Ograniczam nadmierne bodźce, zapewniam dziecku możliwość wyciszenia i dostosowuję organizację zajęć. W razie potrzeby konsultuję sytuację ze specjalistą.
-
Zauważasz, że dziecko systematycznie wycofuje się z aktywności. Jak reagujesz?
Szkielet odpowiedzi
Prowadzę obserwację pedagogiczną i analizuję sytuacje, w których dziecko wycofuje się z aktywności. Dostosowuję metody pracy i stwarzam okazje do odnoszenia sukcesów. W razie potrzeby konsultuję sytuację z rodzicami i specjalistami. Podstawa: § 20 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia o pomocy psychologiczno-pedagogicznej - nauczyciel przedszkola prowadzi obserwację pedagogiczną mającą na celu wczesne rozpoznanie dysharmonii rozwojowych i podjęcie wczesnej interwencji.
-
Dziecko ma trudności w nauce czynności samoobsługowych. Co robisz?
Szkielet odpowiedzi
Dostosowuję wymagania do jego możliwości i dzielę czynność na mniejsze etapy. Pokazuję dziecku sposób wykonania i pozwalam mu ćwiczyć samodzielnie. Chwalę postępy, nie wyręczając dziecka bez potrzeby.
§ 6 pkt 5
11. Sytuacje: trudne rozmowy z rodzicami
Sytuacje, w których rodzic jest niezadowolony, podnosi głos albo pyta o cudze dziecko. Wspólny mianownik dobrych odpowiedzi: fakty zamiast ocen, granica przy danych innych dzieci i włączenie dyrektora, gdy rozmowa przestaje być możliwa.
-
Rodzic twierdzi, że jego dziecko jest niesprawiedliwie traktowane. Co robisz?
Szkielet odpowiedzi
Wysłuchuję rodzica spokojnie i bez oceniania. Przedstawiam fakty i konkretne obserwacje dotyczące dziecka. Wyjaśniam swoje działania i wspólnie szukamy rozwiązania. Jeżeli sytuacja wymaga dalszych działań, konsultuję ją z dyrektorem. Podstawa: art. 102 ust. 1 pkt 7 ustawy - Prawo oświatowe, zgodnie z którym statut przedszkola określa formy współdziałania z rodzicami oraz częstotliwość organizowania kontaktów.
-
Rodzic podnosi głos i zachowuje się agresywnie. Jak reagujesz?
Szkielet odpowiedzi
Zachowuję spokój i nie odpowiadam agresją. Staram się przenieść rozmowę w spokojne miejsce i ustalić fakty. Jeżeli zachowanie rodzica uniemożliwia rozmowę, kończę ją i proponuję spotkanie w obecności dyrektora.
-
Rodzic pyta Cię o zachowanie innego dziecka. Co odpowiadasz?
Szkielet odpowiedzi
Nie przekazuję rodzicowi informacji dotyczących innego dziecka. Informuję go wyłącznie o sytuacji dotyczącej jego własnego dziecka. Dbam o ochronę prywatności i danych dzieci.
-
Rodzic nie chce współpracować w sprawie trudności dziecka. Jak postępujesz?
Szkielet odpowiedzi
Staram się nawiązać spokojny, oparty na faktach dialog. Przedstawiam konkretne obserwacje i pokazuję, że celem jest dobro dziecka. Jeżeli współpraca nadal jest niemożliwa, informuję dyrektora i podejmuję działania zgodnie ze swoimi kompetencjami. Podstawa: § 4 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia o pomocy psychologiczno-pedagogicznej - pomoc jest organizowana i udzielana we współpracy z rodzicami uczniów.
-
Rodzic domaga się informacji o postępach swojego dziecka. Co mu przekazujesz?
Szkielet odpowiedzi
Przekazuję informacje dotyczące jego dziecka, opierając się na obserwacji i dokumentacji pedagogicznej. Rozmawiam o mocnych stronach, trudnościach i sposobach dalszej pracy. Zachowuję dyskrecję i nie porównuję dziecka w sposób wartościujący z innymi. Podstawa: art. 102 ust. 1 pkt 7 ustawy - Prawo oświatowe.
-
Rodzic twierdzi, że inne dziecko krzywdzi jego dziecko. Jak postępujesz?
Szkielet odpowiedzi
Wysłuchuję rodzica i traktuję zgłoszenie poważnie. Sprawdzam sytuację przez obserwację i analizę zdarzeń. Podejmuję działania wychowawcze i zapewniam bezpieczeństwo dzieciom. W razie potrzeby informuję dyrektora i współpracuję z rodzicami.
§ 6 pkt 2
12. Sytuacje typowe dla wychowania przedszkolnego
Ten zestaw dotyczy wyłącznie wychowania przedszkolnego. Adaptacja, posiłki, toaleta, uroczystości - sytuacji z tej listy nie da się przełożyć na starsze etapy edukacyjne bez utraty sensu, więc zostały tu w oryginalnej, przedszkolnej postaci.
-
Dziecko rano płacze i nie chce rozstać się z rodzicem. Co robisz?
Szkielet odpowiedzi
Przede wszystkim zapewniam dziecku poczucie bezpieczeństwa i spokoju. Staram się odwrócić jego uwagę atrakcyjną aktywnością lub kontaktem z rówieśnikami. Rozmawiam z rodzicem i ustalamy spójny sposób postępowania. Obserwuję dziecko i w razie potrzeby konsultuję sytuację ze specjalistą.
-
Dziecko nie chce jeść obiadu. Jak reagujesz?
Szkielet odpowiedzi
Nie zmuszam dziecka do jedzenia. Zachęcam, ale respektuję jego potrzeby. Obserwuję, czy sytuacja się powtarza, i informuję rodziców. Jeżeli odmowa jedzenia może mieć przyczynę zdrowotną lub emocjonalną, sugeruję konsultację ze specjalistą.
-
Dziecko moczy się w przedszkolu, a inne dzieci zaczynają się z niego śmiać. Co robisz?
Szkielet odpowiedzi
Reaguję natychmiast, chroniąc dziecko przed zawstydzeniem. Pomagam mu w spokojny i dyskretny sposób. Z grupą rozmawiam o szacunku, empatii i prawie każdego dziecka do prywatności. Informuję rodziców i obserwuję sytuację.
-
Dziecko odmawia udziału w przedstawieniu. Jak postępujesz?
Szkielet odpowiedzi
Nie zmuszam dziecka do występu. Rozmawiam z nim i próbuję ustalić przyczynę. Proponuję alternatywną, dostosowaną do jego możliwości formę udziału, na przykład prostą rolę lub obecność bez występowania.
-
Dziecko nie chce korzystać z toalety w przedszkolu. Co robisz?
Szkielet odpowiedzi
Nie wywieram presji ani nie zawstydzam dziecka. Rozmawiam z nim i staram się ustalić przyczynę. Zapewniam dyskrecję i poczucie bezpieczeństwa oraz współpracuję z rodzicami.
-
Podczas uroczystości dziecko zaczyna płakać i chce zejść ze sceny. Jak reagujesz?
Szkielet odpowiedzi
Nie zmuszam go do dalszego występu. Zapewniam mu poczucie bezpieczeństwa i pozwalam wycofać się z sytuacji, jeśli tego potrzebuje. Po uroczystości rozmawiam z dzieckiem i analizuję przyczynę jego reakcji.
§ 6 pkt 1
13. Przepisy, dokumentacja i bezpieczeństwo
Pytania ogólne o akty prawne, dokumentację i obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa. Trzy pytania w tym zestawie dotyczą wprost przedszkola - podstawy programowej wychowania przedszkolnego, zadań przedszkola i dziennika zajęć przedszkola.
-
Jakie dokumenty regulują pracę nauczyciela?
Szkielet odpowiedzi
Przede wszystkim Karta Nauczyciela, ustawa - Prawo oświatowe, przepisy dotyczące pomocy psychologiczno-pedagogicznej, podstawy programowej oraz przepisy dotyczące bezpieczeństwa i dokumentacji przebiegu nauczania. Podstawa: obowiązki nauczyciela wymienia art. 6 Karty Nauczyciela.
-
Co to jest podstawa programowa wychowania przedszkolnego?
Szkielet odpowiedzi
To dokument określający cele i treści kształcenia oraz zadania przedszkola. Stanowi podstawę planowania i organizowania pracy nauczyciela. Podstawa: definicja w art. 4 pkt 24 ustawy - Prawo oświatowe; podstawę programową wychowania przedszkolnego określa minister w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 lit. a tej ustawy.
-
Jakie są główne zadania przedszkola?
Szkielet odpowiedzi
Przedszkole wspiera rozwój dziecka, zapewnia mu opiekę, wychowanie i edukację, rozwija jego samodzielność i kompetencje społeczne oraz przygotowuje dziecko do podjęcia nauki w szkole. Podstawa: art. 13 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe (warunki, jakie spełnia przedszkole publiczne) oraz art. 102 ust. 1 pkt 3 i 4 tej ustawy (cele i zadania przedszkola oraz sposób ich realizacji określa statut).
-
Jakie dokumenty prowadzi nauczyciel przedszkola?
Szkielet odpowiedzi
W zależności od organizacji przedszkola są to między innymi dziennik zajęć przedszkola, dokumentacja obserwacji pedagogicznych, dokumentacja pomocy psychologiczno-pedagogicznej oraz inne dokumenty wymagane przepisami i organizacją pracy placówki. Podstawa: § 2 rozporządzenia z 25 sierpnia 2017 r. w sprawie sposobu prowadzenia dokumentacji przebiegu nauczania - przedszkole prowadzi dla każdego oddziału dziennik zajęć przedszkola.
-
Co oznacza obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa uczniom?
Szkielet odpowiedzi
Oznacza konieczność organizowania pracy i zajęć w sposób zapewniający bezpieczeństwo fizyczne i psychiczne uczniów, przestrzegania procedur oraz reagowania na sytuacje zagrażające dziecku. Podstawa: art. 6 pkt 1 Karty Nauczyciela oraz § 13 rozporządzenia o bezpieczeństwie i higienie w szkołach - niedopuszczalne jest prowadzenie jakichkolwiek zajęć bez nadzoru upoważnionej do tego osoby.
-
Jakie działania podejmujesz, aby zapewnić uczniom bezpieczeństwo?
Szkielet odpowiedzi
Przestrzegam zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, regulaminów i procedur obowiązujących w placówce. Dbam o właściwą organizację zajęć, stały nadzór nad uczniami oraz reaguję na potencjalne zagrożenia. Podstawa: art. 6 pkt 1 Karty Nauczyciela oraz § 13, § 14 ust. 1 i § 32 ust. 1 rozporządzenia o bezpieczeństwie i higienie w szkołach.
-
Co robisz w przypadku wypadku ucznia?
Szkielet odpowiedzi
Zapewniam pomoc i bezpieczeństwo, oceniam sytuację, w razie potrzeby wzywam pomoc, informuję dyrektora i rodziców oraz postępuję zgodnie z procedurą powypadkową. Podstawa: § 40 rozporządzenia o bezpieczeństwie i higienie w szkołach (niezwłoczna opieka i pierwsza pomoc) oraz § 41 ust. 1 i 4 (zawiadomienia, których dokonuje dyrektor lub upoważniony pracownik).
-
Jakie znaczenie mają procedury bezpieczeństwa?
Szkielet odpowiedzi
Porządkują sposób postępowania w sytuacjach zagrożenia i pomagają nauczycielowi szybko oraz właściwie zareagować. Podstawa: art. 68 ust. 1 pkt 6 ustawy - Prawo oświatowe (dyrektor wykonuje zadania związane z zapewnieniem bezpieczeństwa uczniom i nauczycielom) oraz art. 102 ust. 1 pkt 5 (statut przedszkola określa sposób sprawowania opieki nad dziećmi w czasie zajęć w przedszkolu i poza nim).
§ 6 pkt 3
14. Indywidualizacja i pomoc psychologiczno-pedagogiczna
Pytania definicyjne, które komisja zadaje najczęściej: czym jest indywidualizacja, czym różni się od nauczania indywidualnego, czym różni się opinia od orzeczenia. Warto umieć podać przy każdym z nich konkretną jednostkę redakcyjną.
-
Co rozumiesz przez indywidualizację pracy?
Szkielet odpowiedzi
Dostosowanie metod, form, tempa pracy, poziomu trudności i sposobu komunikowania się do indywidualnych potrzeb, możliwości i zainteresowań ucznia. Podstawa: § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia o pomocy psychologiczno-pedagogicznej - pomoc jest udzielana przede wszystkim w trakcie bieżącej pracy z uczniem oraz przez zintegrowane działania nauczycieli i specjalistów.
-
Czym różni się indywidualizacja od nauczania indywidualnego?
Szkielet odpowiedzi
Indywidualizacja dotyczy dostosowania pracy do potrzeb ucznia w ramach pracy z grupą. Nauczanie indywidualne jest odrębną formą realizacji obowiązku nauki, organizowaną na podstawie odpowiednich przepisów i orzeczenia. Podstawa: art. 127 ust. 2 ustawy - Prawo oświatowe, zgodnie z którym indywidualnym obowiązkowym rocznym przygotowaniem przedszkolnym lub indywidualnym nauczaniem obejmuje się dzieci i młodzież, których stan zdrowia uniemożliwia lub znacznie utrudnia uczęszczanie do przedszkola albo szkoły.
-
Czym różni się opinia poradni od orzeczenia?
Szkielet odpowiedzi
Opinia zawiera zalecenia dotyczące pracy z uczniem, natomiast orzeczenie może być podstawą do organizacji określonych form kształcenia, wychowania i pomocy, zgodnie z jego treścią. Podstawa: art. 127 ust. 3 ustawy - Prawo oświatowe, który przy orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego wymaga opracowania indywidualnego programu edukacyjno-terapeutycznego.
-
Jak rozpoznajesz potrzeby ucznia?
Szkielet odpowiedzi
Przez systematyczną obserwację pedagogiczną, analizę zachowania i postępów ucznia, rozmowy z rodzicami oraz współpracę ze specjalistami. Podstawa: § 20 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia o pomocy psychologiczno-pedagogicznej - do zadań nauczyciela należy rozpoznawanie indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych uczniów.
-
Jakie znaczenie ma obserwacja pedagogiczna?
Szkielet odpowiedzi
Pozwala poznać możliwości, potrzeby, zainteresowania i trudności ucznia oraz zaplanować odpowiednie działania wspierające jego rozwój. Podstawa: § 20 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia o pomocy psychologiczno-pedagogicznej - w przedszkolu obserwacja pedagogiczna ma na celu wczesne rozpoznanie dysharmonii rozwojowych, a u dzieci realizujących obowiązkowe roczne przygotowanie przedszkolne kończy się analizą i oceną gotowości do podjęcia nauki w szkole.
-
Czym jest pomoc psychologiczno-pedagogiczna?
Szkielet odpowiedzi
To działania podejmowane w celu rozpoznawania i zaspokajania indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych ucznia oraz rozpoznawania jego możliwości psychofizycznych. Podstawa: § 2 ust. 1 rozporządzenia o pomocy psychologiczno-pedagogicznej.
-
Kto może udzielać pomocy psychologiczno-pedagogicznej?
Szkielet odpowiedzi
Nauczyciele, wychowawcy grup wychowawczych i specjaliści wykonujący zadania z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej, we współpracy z rodzicami i w razie potrzeby z poradnią psychologiczno-pedagogiczną. Podstawa: § 4 ust. 2 i 3 rozporządzenia o pomocy psychologiczno-pedagogicznej; pomoc organizuje dyrektor (§ 4 ust. 1).
-
Jak nauczyciel powinien pracować z uczniem posiadającym opinię poradni?
Szkielet odpowiedzi
Powinien uwzględniać zalecenia zawarte w opinii i dostosować organizację, metody oraz formy pracy do indywidualnych potrzeb ucznia.
-
Co robisz, gdy zauważysz trudności u ucznia, który nie ma opinii ani orzeczenia?
Szkielet odpowiedzi
Prowadzę obserwację, rozpoznaję potrzeby ucznia, dostosowuję metody pracy i podejmuję działania wspierające. W razie potrzeby informuję rodziców i proponuję konsultację ze specjalistą. Podstawa: § 20 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia o pomocy psychologiczno-pedagogicznej (rozpoznawanie przyczyn trudności w funkcjonowaniu uczniów) oraz § 5 pkt 4, zgodnie z którym pomoc jest udzielana także z inicjatywy nauczyciela prowadzącego zajęcia z uczniem.
§ 6 pkt 5
15. Współpraca z rodzicami, nauczycielami i dyrektorem
Pytania o to, jak wygląda codzienna współpraca: z rodzicami, z zespołem nauczycieli, ze specjalistami i z dyrektorem. Przy pytaniu o rolę dyrektora komisja zwykle oczekuje rozdzielenia kierowania placówką od nadzoru pedagogicznego.
-
Jak wygląda Twoja współpraca z rodzicami?
Szkielet odpowiedzi
Staram się, aby była oparta na wzajemnym szacunku, zaufaniu i regularnej wymianie informacji. Przekazuję rodzicom informacje o postępach i trudnościach ucznia oraz wspólnie ustalamy działania wspierające. Podstawa: art. 102 ust. 1 pkt 7 ustawy - Prawo oświatowe, zgodnie z którym statut przedszkola określa formy współdziałania z rodzicami oraz częstotliwość organizowania kontaktów.
-
Co robisz, gdy rodzic nie zgadza się z Twoją opinią?
Szkielet odpowiedzi
Wysłuchuję rodzica, przedstawiam konkretne obserwacje i argumenty oraz szukam rozwiązania korzystnego dla ucznia. Jeżeli sytuacja tego wymaga, korzystam ze wsparcia dyrektora lub specjalisty.
-
Jak prowadzisz rozmowę z trudnym rodzicem?
Szkielet odpowiedzi
Zachowuję spokój, słucham rodzica i koncentruję się na faktach, a nie na emocjach. Staram się znaleźć rozwiązanie i utrzymać profesjonalną relację.
-
Jakie formy współpracy z rodzicami stosujesz?
Szkielet odpowiedzi
Rozmowy indywidualne, zebrania grupowe, konsultacje, informacje przekazywane na bieżąco, uroczystości i wydarzenia w placówce oraz wspólne działania na rzecz uczniów. Podstawa: art. 102 ust. 1 pkt 7 ustawy - Prawo oświatowe.
-
Jak współpracujesz z innymi nauczycielami?
Szkielet odpowiedzi
Wymieniam informacje dotyczące uczniów, wspólnie planuję działania, konsultuję trudne sytuacje i dzielę się materiałami oraz doświadczeniami.
-
Jak współpracujesz ze specjalistami?
Szkielet odpowiedzi
Korzystam z ich wiedzy i wskazówek, przekazuję informacje wynikające z obserwacji ucznia i wspólnie ustalamy działania wspierające. Podstawa: § 4 ust. 2 rozporządzenia o pomocy psychologiczno-pedagogicznej wymienia specjalistów, którzy udzielają pomocy razem z nauczycielami.
-
Jaką rolę pełni dyrektor w pracy nauczyciela?
Szkielet odpowiedzi
Dyrektor organizuje pracę placówki, sprawuje nadzór pedagogiczny, dba o prawidłową realizację zadań placówki i wspiera nauczycieli w realizacji ich obowiązków. Podstawa: art. 68 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe (zadania dyrektora, w tym kierowanie działalnością i sprawowanie nadzoru pedagogicznego) oraz art. 55 ust. 1 tej ustawy, który określa, na czym polega nadzór pedagogiczny.
§ 6 pkt 2
16. Metody pracy i narzędzia cyfrowe
Pytania o dobór metod i o to, po co się je stosuje. Dwa pytania w tym zestawie - o metody aktywizujące w przedszkolu i o zabawę - dotyczą wychowania przedszkolnego; pozostałe działają na każdym etapie edukacyjnym.
-
Jakie metody stosujesz w pracy z uczniami?
Szkielet odpowiedzi
Dobieram metody do wieku, możliwości i potrzeb uczniów. Wykorzystuję między innymi metody aktywizujące, zabawy dydaktyczne, ruchowe, muzyczne, plastyczne, elementy pedagogiki zabawy oraz metody oparte na działaniu i doświadczeniu.
-
Jakie metody aktywizujące stosujesz w przedszkolu?
Szkielet odpowiedzi
Wykorzystuję między innymi burzę mózgów, zabawy dramowe, zabawy integracyjne, pracę w parach i małych grupach, działania praktyczne, doświadczenia oraz zabawy ruchowe i muzyczne.
-
Dlaczego warto stosować metody aktywizujące?
Szkielet odpowiedzi
Ponieważ angażują ucznia w proces uczenia się, rozwijają samodzielność, kreatywność, współpracę i umiejętność rozwiązywania problemów.
-
Jak wykorzystujesz zabawę w procesie edukacyjnym?
Szkielet odpowiedzi
Zabawa jest naturalną formą aktywności dziecka. Wykorzystuję ją do rozwijania kompetencji społecznych, poznawczych, językowych, ruchowych i emocjonalnych.
-
Jak wykorzystujesz technologie informacyjno-komunikacyjne?
Szkielet odpowiedzi
Wykorzystuję je jako narzędzie wspierające zajęcia, na przykład prezentacje, materiały multimedialne, nagrania, interaktywne ćwiczenia oraz przygotowywanie materiałów dydaktycznych.
§ 6 pkt 4
17. Wychowanie i prawa dziecka
Pytania o wartości, o karę jako narzędzie wychowawcze i o prawa dziecka. Odpowiedź „nie stosuję kar” wymaga dopowiedzenia, co stosujesz zamiast nich - komisja zwykle o to dopytuje.
-
Jakie wartości uważasz za najważniejsze w wychowaniu przedszkolnym?
Szkielet odpowiedzi
Szacunek, empatię, odpowiedzialność, samodzielność, tolerancję, współpracę i poszanowanie godności drugiego człowieka.
-
Jak radzisz sobie z agresją w grupie?
Szkielet odpowiedzi
Najpierw zapewniam bezpieczeństwo. Następnie pomagam uczniom nazwać emocje i znaleźć przyczynę zachowania. Uczę sposobów rozwiązywania konfliktów bez przemocy i wzmacniam zachowania pozytywne.
-
Czy stosujesz kary?
Szkielet odpowiedzi
Nie opieram pracy wychowawczej na karach. Stosuję jasne zasady, konsekwencje adekwatne do zachowania, rozmowę, modelowanie właściwych zachowań i pozytywne wzmacnianie.
-
Jak budujesz dobrą atmosferę w grupie?
Szkielet odpowiedzi
Ustalam z uczniami jasne zasady, dbam o wzajemny szacunek, organizuję zabawy integracyjne i wzmacniam pozytywne relacje w grupie.
-
Jakie prawa ma dziecko w przedszkolu?
Szkielet odpowiedzi
Dziecko ma między innymi prawo do bezpieczeństwa, szacunku, ochrony przed przemocą, poszanowania godności, rozwijania swoich zainteresowań i możliwości oraz odpowiednich warunków do rozwoju. Podstawa: art. 1 pkt 1, 3 i 14 ustawy - Prawo oświatowe oraz art. 102 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, zgodnie z którym cele i zadania przedszkola określa statut, z uwzględnieniem zasad bezpieczeństwa oraz promocji i ochrony zdrowia.
-
Jak nauczyciel chroni prawa dziecka?
Szkielet odpowiedzi
Szanuję godność dziecka, nie stosuję przemocy ani poniżających metod wychowawczych, zapewniam bezpieczeństwo i reaguję na wszelkie przejawy krzywdzenia lub dyskryminacji. Podstawa: art. 6 pkt 1, 2 i 4 Karty Nauczyciela - rzetelna realizacja funkcji opiekuńczej, wspieranie każdego ucznia w rozwoju oraz wychowanie w atmosferze szacunku dla każdego człowieka.
§ 10 ust. 1
18. Rozwój zawodowy i autoprezentacja
Pytania o doskonalenie warsztatu, autorefleksję i mocne oraz słabe strony, a na końcu dwa schematy odpowiedzi na wypadek pytania, którego nie ćwiczono. Te pytania nie sprawdzają jednego wymagania z § 6 - dotyczą całej rozmowy z komisją.
-
W jaki sposób doskonalisz swój warsztat pracy?
Szkielet odpowiedzi
Uczestniczę w szkoleniach i warsztatach, analizuję literaturę pedagogiczną, wymieniam doświadczenia z innymi nauczycielami i wykorzystuję nowe rozwiązania w praktyce. Podstawa: art. 6 pkt 3a Karty Nauczyciela - nauczyciel jest obowiązany doskonalić się zawodowo, zgodnie z potrzebami szkoły.
-
Jak oceniasz skuteczność swoich działań?
Szkielet odpowiedzi
Obserwuję reakcje i postępy uczniów, analizuję efekty zajęć, rozmawiam z rodzicami i nauczycielami oraz dokonuję autorefleksji.
-
Co daje obserwacja zajęć innych nauczycieli?
Szkielet odpowiedzi
Pozwala poznać nowe metody pracy, zobaczyć inne sposoby organizacji zajęć i zainspirować się rozwiązaniami, które można wykorzystać we własnej pracy.
-
Czy korzystasz z doświadczenia innych nauczycieli?
Szkielet odpowiedzi
Tak. Współpraca i wymiana doświadczeń pozwalają spojrzeć na problemy z różnych perspektyw i doskonalić własny warsztat.
-
Co zrobisz, jeśli nie znasz odpowiedzi na pytanie komisji?
Szkielet odpowiedzi
Nie zgaduję. Mówię, że nie pamiętam dokładnego przepisu, wskazuję, jak postępuję w praktyce, i deklaruję sprawdzenie aktualnej podstawy prawnej. Podstawa: § 10 ust. 2 rozporządzenia z 6 września 2022 r. - w trakcie egzaminu zapewnia się nauczycielowi dostęp do aktów prawnych, więc sięgnięcie po przepis nie jest przyznaniem się do niewiedzy.
-
Czy nauczyciel powinien przyznać się do błędu?
Szkielet odpowiedzi
Tak. Przyznanie się do błędu i wyciągnięcie z niego wniosków jest elementem profesjonalizmu i autorefleksji nauczyciela.
-
Jakie są Twoje mocne strony jako nauczyciela?
Szkielet odpowiedzi
Do moich mocnych stron należą zaangażowanie, odpowiedzialność i empatia. Potrafię nawiązać relację z uczniami, obserwować ich potrzeby i dostosowywać metody pracy.
-
Jakie są Twoje słabe strony?
Szkielet odpowiedzi
Jedną z rzeczy, nad którymi pracuję, jest tendencja do poświęcania dużej ilości czasu na przygotowanie materiałów. Staram się lepiej planować pracę i ustalać priorytety, aby zachować równowagę między przygotowaniem a realizacją najważniejszych celów.
-
Komisja pyta: co jest dla Ciebie najważniejsze w pracy nauczyciela przedszkola?
Szkielet odpowiedzi
Najważniejsze jest dobro, bezpieczeństwo i wszechstronny rozwój dziecka. Staram się tworzyć atmosferę akceptacji i bezpieczeństwa, indywidualizować pracę oraz współpracować z rodzicami i specjalistami. Stale analizuję swoją pracę i doskonalę własny warsztat, aby jak najlepiej odpowiadać na potrzeby dzieci.
-
Komisja podaje sytuację, której wcześniej nie ćwiczono. Jak zbudować odpowiedź?
Szkielet odpowiedzi
Uniwersalny schemat: w pierwszej kolejności dbam o bezpieczeństwo dziecka lub dzieci. Następnie rozpoznaję sytuację, opierając się na obserwacji i faktach. Podejmuję działania adekwatne do problemu, z uwzględnieniem indywidualnych potrzeb dziecka. W razie potrzeby konsultuję sytuację z dyrektorem, rodzicami lub specjalistami. Wszystkie działania podejmuję zgodnie z obowiązującymi w placówce procedurami i przepisami prawa, a następnie monitoruję ich skuteczność. Schemat jest bezpieczny, bo pokazuje komisji naraz znajomość procedur, umiejętność reagowania, indywidualizację, współpracę i refleksję nad skutecznością własnych działań. Podstawa: § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 6 września 2022 r. - nauczyciel wykazuje się umiejętnością rozwiązania wskazanego przez komisję problemu związanego z wykonywaną pracą.
-
Jak długa powinna być odpowiedź przed komisją?
Szkielet odpowiedzi
Nie trzeba odpowiadać długo. Najlepsza odpowiedź to zwykle konkret, przykład z własnej pracy, efekt i wniosek. Wzór: „Zastosowano metodę X, ponieważ u uczniów pojawił się problem Y. Dzięki temu uczniowie osiągnęli Z. Wniosek na przyszłość jest taki, że...”. Taka odpowiedź pokazuje komisji, że znasz nie tylko teorię, ale potrafisz przełożyć ją na praktykę.
§ 7 ust. 2
19. Staż i plan rozwoju: ścieżka sprzed 1 września 2022 r.
Uwaga: ten zestaw dotyczy wyłącznie ścieżki sprzed 1 września 2022 r. Staż, plan rozwoju zawodowego, opiekun stażu i ocena dorobku zawodowego nie występują w obecnej procedurze - dziś nauczyciel odbywa przygotowanie do zawodu nauczyciela, ma mentora i podlega ocenie pracy. Pytania z tej strony przydadzą się tylko osobom, które rozpoczęły staż przed 1 września 2022 r. i kończą awans na dotychczasowych zasadach, najpóźniej 31 sierpnia 2027 r. Jeśli idziesz nową ścieżką, pomiń tę kategorię.
-
Dlaczego ubiegasz się o awans zawodowy? (ścieżka sprzed 1 września 2022 r.)
Szkielet odpowiedzi
Awans traktuję jako naturalny etap rozwoju zawodowego. Zależało mi na uporządkowaniu i podsumowaniu swoich doświadczeń, doskonaleniu warsztatu pracy oraz podnoszeniu jakości pracy z dziećmi. Dotyczy wyłącznie ścieżki sprzed 1 września 2022 r., w której awans na mianowanego poprzedzał staż.
-
Jakie były najważniejsze cele Twojego planu rozwoju zawodowego? (ścieżka sprzed 1 września 2022 r.)
Szkielet odpowiedzi
Najważniejsze cele to doskonalenie warsztatu pracy, rozwijanie kompetencji wychowawczych i dydaktycznych, indywidualizacja pracy z dzieckiem oraz współpraca z rodzicami i innymi nauczycielami. Plan rozwoju zawodowego istnieje wyłącznie w ścieżce sprzed 1 września 2022 r. - art. 9c ust. 3 Karty Nauczyciela w brzmieniu sprzed tej daty. W obecnej procedurze nie ma planu rozwoju zawodowego.
-
Jakie działania uważasz za najważniejsze podczas stażu? (ścieżka sprzed 1 września 2022 r.)
Szkielet odpowiedzi
Najważniejsze były działania, które bezpośrednio przełożyły się na pracę z dziećmi: stosowanie nowych metod, indywidualizacja pracy, obserwacja dzieci, współpraca z rodzicami oraz doskonalenie zawodowe. Powinności nauczyciela kontraktowego w okresie stażu określał § 7 ust. 1 rozporządzenia z 26 lipca 2018 r. Reguła ze ścieżki sprzed 1 września 2022 r.
-
Co uważasz za swój największy sukces podczas stażu? (ścieżka sprzed 1 września 2022 r.)
Szkielet odpowiedzi
Za największy sukces uważam rozwój własnego warsztatu pracy oraz to, że potrafię lepiej rozpoznawać potrzeby dzieci i dostosowywać do nich metody oraz formy pracy. Pytanie o staż pojawia się wyłącznie w ścieżce sprzed 1 września 2022 r.
-
Co daje Ci największą satysfakcję w dotychczasowej pracy? (ścieżka sprzed 1 września 2022 r.)
Szkielet odpowiedzi
Największą satysfakcję dają mi postępy dzieci, z którymi pracuję, oraz to, że udało się stworzyć w grupie bezpieczną i przyjazną atmosferę.
-
Co było dla Ciebie największym wyzwaniem? (ścieżka sprzed 1 września 2022 r.)
Szkielet odpowiedzi
Największym wyzwaniem była indywidualizacja pracy przy jednoczesnym zapewnieniu właściwej organizacji pracy całej grupy. Nauczyło mnie to lepszego planowania i elastycznego reagowania.
-
Co warto zmienić w swoim planie rozwoju zawodowego? (ścieżka sprzed 1 września 2022 r.)
Szkielet odpowiedzi
Dziś część działań warto zaplanować bardziej elastycznie, ponieważ doświadczenie pokazuje, że potrzeby grupy mogą się zmieniać. Większy nacisk trzeba położyć na działania wynikające z aktualnych potrzeb dzieci. Plan rozwoju zawodowego zatwierdzał dyrektor szkoły - § 3 ust. 3 rozporządzenia z 26 lipca 2018 r. Instytucja ta nie występuje w procedurze obowiązującej od 1 września 2022 r.
art. 9b ust. 1 pkt 5 Karty Nauczyciela; § 10 rozporządzenia z 6 września 2022 r.
20. Odpowiedź przed komisją egzaminacyjną
Pytania pomagają zbudować krótką, konkretną odpowiedź: przepis, działanie, efekt i wniosek.
-
Jak budujesz odpowiedź na pytanie komisji o własne działanie?
Szkielet odpowiedzi
Najpierw nazywam potrzebę lub problem, potem opisuję działanie, wskazuję efekt i kończę wnioskiem do dalszej pracy.
-
Co robisz, gdy nie pamiętasz numeru przepisu?
Szkielet odpowiedzi
Nie zgaduję; wskazuję właściwy akt, opisuję prawidłowe postępowanie i korzystam z zapewnionego dostępu do aktów prawnych.
-
Jak pokazujesz, że indywidualizujesz nauczanie?
Szkielet odpowiedzi
Podaję konkretną potrzebę ucznia, zastosowane dostosowanie, sposób monitorowania oraz efekt dla ucznia.
-
Jak uzasadniasz wybór narzędzia cyfrowego?
Szkielet odpowiedzi
Łączę narzędzie z celem lekcji, potrzebą uczniów i kryterium sukcesu, a następnie oceniam jego skuteczność.
-
Jak reagujesz na problem bezpieczeństwa ucznia?
Szkielet odpowiedzi
Najpierw zapewniam bezpieczeństwo, następnie uruchamiam procedurę, informuję właściwe osoby, dokumentuję fakty i monitoruję sytuację.
-
Jak opisujesz współpracę z rodzicem?
Szkielet odpowiedzi
Przedstawiam fakty, słucham rodzica, ustalam wspólny plan, termin sprawdzenia efektów i sposób dalszego kontaktu.
-
Jak wykorzystujesz ewaluację własnej pracy?
Szkielet odpowiedzi
Analizuję dane i obserwacje, wyciągam wnioski, modyfikuję działanie i sprawdzam, czy zmiana poprawiła efekt.
-
Jak odpowiadasz na pytanie o nieudaną lekcję?
Szkielet odpowiedzi
Opisuję fakt bez usprawiedliwień, rozpoznaję przyczynę, wskazuję korektę i podaję, czego nauczyła mnie ta sytuacja.
§ 6 pkt 1 i 3 rozporządzenia z 6 września 2022 r.
21. Prawo w codziennej praktyce nauczyciela
Pytania łączą przepisy z działaniem: dokumentacją, RODO, pomocą psychologiczno-pedagogiczną i ewaluacją.
-
Jak poprawiasz błąd w dokumentacji szkolnej?
Szkielet odpowiedzi
Skreślam błędny zapis, wpisuję poprawną treść, datę i podpis, zgodnie z zasadami prowadzenia dokumentacji.
-
Kiedy publikacja zdjęcia ucznia wymaga szczególnej ostrożności?
Szkielet odpowiedzi
Przed publikacją w internecie sprawdzam podstawę prawną, zakres zgody i politykę szkoły; ograniczam dane do niezbędnych.
-
Jak organizujesz pomoc psychologiczno-pedagogiczną po rozpoznaniu trudności ucznia?
Szkielet odpowiedzi
Przekazuję obserwacje wychowawcy i dyrektorowi, konsultuję działania ze specjalistami, dobieram formę pomocy i monitoruję jej efekty.
-
Jak pracujesz z uczniem posiadającym orzeczenie?
Szkielet odpowiedzi
Zapoznaję się z zaleceniami, uczestniczę w pracach zespołu, realizuję dostosowania i przekazuję informacje o efektach.
-
Jak wyjaśnisz różnicę między IPET a WOPFU?
Szkielet odpowiedzi
WOPFU opisuje aktualne funkcjonowanie ucznia, a IPET planuje cele, dostosowania i formy wsparcia.
-
Jak pokazujesz komisji, że indywidualizujesz ocenianie?
Szkielet odpowiedzi
Podaję konkretną potrzebę ucznia, dostosowanie wymagań lub formy sprawdzania, kryteria oceny i zaobserwowany efekt.
-
Jak wykorzystujesz wyniki ewaluacji własnej pracy?
Szkielet odpowiedzi
Analizuję dane, formułuję wniosek, modyfikuję metodę lub organizację zajęć i sprawdzam, czy zmiana poprawiła efekt.
-
Jak uzasadniasz wdrożenie innowacji pedagogicznej?
Szkielet odpowiedzi
Wskazuję rozpoznaną potrzebę, cel, grupę uczniów, plan działania, sposób ewaluacji i decyzję o kontynuacji.
Zakres, w którym porusza się komisja
Pytania w tej bazie odwzorowują wymagania z rozporządzenia - to jedyny obszar, w którym komisja może się poruszać.
Zakres wymagań […] których spełnianie jest sprawdzane przez komisję egzaminacyjną podczas egzaminu na stopień nauczyciela mianowanego […] obejmuje: 1) znajomość przepisów prawa dotyczących organizacji, zadań i zasad funkcjonowania szkoły, w której nauczyciel odbywał przygotowanie do zawodu nauczyciela; 2) umiejętność prowadzenia zajęć w sposób zapewniający właściwą realizację statutowych zadań szkoły, w szczególności realizację podstawy programowej; 3) umiejętność rozpoznawania potrzeb uczniów i indywidualizowania nauczania; 4) umiejętność stosowania w pracy wiedzy z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki; 5) znajomość środowiska uczniów oraz umiejętność uwzględniania w swojej pracy problematyki środowiska lokalnego i współczesnych problemów społecznych i cywilizacyjnych; 6) umiejętność korzystania w pracy, zwłaszcza w trakcie prowadzonych zajęć, z narzędzi multimedialnych i informatycznych.
Dz.U. z 2022 r. poz. 1914 · tekst aktu