Pytania na egzamin na stopień nauczyciela mianowanego
36 pytań uporządkowanych według sześciu wymagań, które komisja egzaminacyjna ma obowiązek sprawdzić.
Stan prawny: Aktualizacja tekstu:
Tryb powtórek
Losujemy pytanie, Ty formułujesz odpowiedź na głos, a dopiero potem odsłaniasz szkielet. Postęp zapisuje się w tej przeglądarce.
Kliknij „Losuj pytanie”, żeby zacząć.
§ 6 pkt 1
1. Przepisy i funkcjonowanie szkoły
Uwaga na zakres: chodzi o Twoją szkołę. Statut, procedury wewnętrzne i program wychowawczo-profilaktyczny są tu równie ważne jak ustawy.
-
Jakie dokumenty regulują pracę Twojej szkoły i który z nich jest najważniejszy w codziennej pracy?
Szkielet odpowiedzi
Wymień statut, program wychowawczo-profilaktyczny, wewnątrzszkolne zasady oceniania i procedury bezpieczeństwa. Wskaż jeden i podaj konkretną sytuację, w której się do niego odwołujesz.
-
Co zawiera statut szkoły i kto go uchwala?
Szkielet odpowiedzi
Organizacja szkoły, cele i zadania, organy i ich kompetencje, prawa i obowiązki uczniów, zasady oceniania. Statut uchwala rada pedagogiczna, gdy w szkole nie ma rady szkoły.
-
Jakie są kompetencje rady pedagogicznej, a jakie rady rodziców?
Szkielet odpowiedzi
Rozdziel kompetencje stanowiące i opiniodawcze. Podaj przykład sprawy, w której rada rodziców opiniuje, a rada pedagogiczna zatwierdza.
-
Jakie obowiązki ma nauczyciel w zakresie bezpieczeństwa uczniów?
Szkielet odpowiedzi
Odwołaj się do przepisów o bezpieczeństwie i higienie w szkołach oraz do wewnętrznych procedur. Wskaż obowiązki podczas zajęć, przerw, wyjść i wycieczek.
-
Jak wygląda procedura postępowania w przypadku wypadku ucznia?
Szkielet odpowiedzi
Pierwsza pomoc, zabezpieczenie miejsca, powiadomienie dyrektora i rodziców, dokumentacja wypadku, wnioski profilaktyczne.
-
Kto i na jakich zasadach organizuje pomoc psychologiczno-pedagogiczną w szkole?
Szkielet odpowiedzi
Organizuje dyrektor; nauczyciel rozpoznaje potrzeby i informuje. Wymień formy pomocy i rolę zespołu opracowującego indywidualny program edukacyjno-terapeutyczny.
§ 6 pkt 2
2. Prowadzenie zajęć i podstawa programowa
Komisja sprawdza, jak przekładasz zapisy podstawy programowej na cele lekcji i jak weryfikujesz ich osiągnięcie.
-
Jak planujesz lekcję, żeby zrealizować wymagania podstawy programowej?
Szkielet odpowiedzi
Od wymagania szczegółowego przez cel lekcji i kryteria sukcesu po dobór metod i sposób sprawdzenia efektu.
-
Skąd wiesz, że cel lekcji został osiągnięty?
Szkielet odpowiedzi
Wskaż narzędzia: zadanie na wyjściu, krótki test, obserwacja, samoocena uczniów. Podaj konkretny przykład i wynik.
-
Jak formułujesz kryteria sukcesu dla uczniów?
Szkielet odpowiedzi
Język ucznia, mierzalność, powiązanie z celem. Pokaż jedno realne kryterium ze swojej lekcji.
-
Co robisz, gdy klasa nie opanowała materiału z danego działu?
Szkielet odpowiedzi
Diagnoza przyczyny, powtórzenie w innej formie, praca w grupach zróżnicowanych, konsultacje, ponowna weryfikacja.
-
Jak dobierasz metody do treści i do zespołu klasowego?
Szkielet odpowiedzi
Powiąż typ treści z metodą, uwzględnij liczebność i dynamikę klasy. Podaj przykład metody, która w jednej klasie zadziałała, a w innej nie.
-
Jak dokumentujesz realizację podstawy programowej?
Szkielet odpowiedzi
Rozkłady materiału, wpisy w dzienniku, monitorowanie realizacji, sprawozdania dla dyrektora.
§ 6 pkt 3
3. Potrzeby uczniów i indywidualizacja
Najczęściej padają tu pytania o uczniów z opiniami i orzeczeniami oraz o różnicę między dostosowaniem a obniżeniem wymagań.
-
Jak rozpoznajesz potrzeby edukacyjne uczniów w nowej klasie?
Szkielet odpowiedzi
Diagnoza wstępna, analiza dokumentacji, rozmowy z wychowawcą i rodzicami, obserwacja, konsultacja z pedagogiem.
-
Czym różni się dostosowanie wymagań od ich obniżenia?
Szkielet odpowiedzi
Dostosowanie zmienia sposób i warunki, nie treść wymagań. Obniżenie zmienia poziom wymagań - dopuszczalne wyłącznie w przypadkach wskazanych w przepisach.
-
Jak wygląda praca z uczniem z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego?
Szkielet odpowiedzi
Zapoznanie z orzeczeniem, udział w zespole opracowującym program edukacyjno-terapeutyczny, dostosowanie metod, ocena efektywności pomocy.
-
Jak pracujesz z uczniem zdolnym?
Szkielet odpowiedzi
Zadania rozszerzające, projekty, konkursy, indywidualny program lub tok nauki. Podaj efekt: konkretne osiągnięcie ucznia.
-
Jak indywidualizujesz pracę w klasie liczącej 28 uczniów?
Szkielet odpowiedzi
Zadania o różnym poziomie trudności, praca w parach i grupach, karty zadań, wsparcie punktowe, wykorzystanie narzędzi cyfrowych.
-
Kto opracowuje indywidualny program edukacyjno-terapeutyczny i co on zawiera?
Szkielet odpowiedzi
Zespół nauczycieli i specjalistów; zakres dostosowań, formy i okres pomocy, działania wspierające rodziców, zakres współpracy ze specjalistami.
§ 6 pkt 4
4. Psychologia, pedagogika i dydaktyka
Nie chodzi o recytowanie teorii, lecz o wskazanie, którą koncepcję zastosowano w konkretnej sytuacji i jaki dała efekt.
-
Którą koncepcję pedagogiczną uważasz za bliską swojej praktyce i dlaczego?
Szkielet odpowiedzi
Nazwij koncepcję, wskaż jedno założenie i pokaż, jak przełożyło się na konkretne rozwiązanie w klasie.
-
Jak wykorzystujesz wiedzę o rozwoju poznawczym uczniów w planowaniu lekcji?
Szkielet odpowiedzi
Dobór poziomu abstrakcji, długość zadań, przerwy, wykorzystanie konkretu przed uogólnieniem.
-
Czym jest ocenianie kształtujące i jak je stosujesz?
Szkielet odpowiedzi
Cele w języku ucznia, kryteria sukcesu, informacja zwrotna zamiast stopnia, samoocena i ocena koleżeńska. Podaj efekt obserwowany u uczniów.
-
Jakie znasz sposoby budowania motywacji wewnętrznej?
Szkielet odpowiedzi
Poczucie sprawstwa, wybór, sensowność zadania, informacja zwrotna zamiast nagrody. Przykład z własnej klasy.
-
Jak reagujesz na zachowania trudne?
Szkielet odpowiedzi
Rozpoznanie funkcji zachowania, reakcja natychmiastowa, rozmowa, współpraca z wychowawcą i pedagogiem, plan działań i jego przegląd.
-
Jak budujesz relacje w zespole klasowym?
Szkielet odpowiedzi
Zasady wypracowane z uczniami, praca zespołowa, przegląd dynamiki grupy, reagowanie na wykluczenie.
§ 6 pkt 5
5. Środowisko uczniów i problemy współczesne
Pytania dotyczą diagnozy środowiska, współpracy z rodzicami i instytucjami oraz reagowania na zjawiska takie jak cyberprzemoc czy kryzys psychiczny.
-
Jak diagnozujesz środowisko rodzinne i lokalne swoich uczniów?
Szkielet odpowiedzi
Rozmowy z rodzicami i wychowawcą, obserwacja, współpraca z pedagogiem, wiedza o zasobach i problemach okolicy.
-
Jak wygląda współpraca z rodzicami w sytuacji trudnej?
Szkielet odpowiedzi
Wczesny kontakt, fakty zamiast ocen, wspólny plan działania, ustalony termin przeglądu efektów, dokumentowanie ustaleń.
-
Z jakimi instytucjami wsparcia współpracuje Twoja szkoła?
Szkielet odpowiedzi
Poradnia psychologiczno-pedagogiczna, ośrodek pomocy społecznej, sąd rodzinny, policja, organizacje pozarządowe, poradnia zdrowia psychicznego.
-
Jak reagujesz na przejawy cyberprzemocy?
Szkielet odpowiedzi
Zabezpieczenie dowodów, wsparcie osoby doświadczającej przemocy, powiadomienie dyrektora i rodziców, praca z klasą, w razie potrzeby zawiadomienie służb.
-
Jakie działania podejmujesz wobec ucznia w kryzysie psychicznym?
Szkielet odpowiedzi
Reakcja bez oceniania, zapewnienie bezpieczeństwa, natychmiastowe włączenie pedagoga lub psychologa i dyrektora, kontakt z rodzicami, dalsze wsparcie.
-
W jaki sposób uwzględniasz w pracy specyfikę środowiska lokalnego?
Szkielet odpowiedzi
Przykłady z otoczenia w treściach lekcji, współpraca z instytucjami kultury, projekty lokalne, wyjścia.
§ 6 pkt 6
6. Narzędzia multimedialne i informatyczne
Komisja pyta o cel użycia narzędzia i ocenę jego skuteczności, a nie o listę aplikacji.
-
Z jakich narzędzi cyfrowych korzystasz na lekcjach i w jakim celu?
Szkielet odpowiedzi
Jedno-dwa narzędzia, cel dydaktyczny, moment lekcji, w którym je stosujesz.
-
Jak oceniasz skuteczność narzędzia, które wprowadzasz?
Szkielet odpowiedzi
Porównanie wyników przed i po, obserwacja zaangażowania, ankieta wśród uczniów.
-
Jak zapewniasz bezpieczeństwo danych uczniów przy korzystaniu z aplikacji?
Szkielet odpowiedzi
Narzędzia zatwierdzone przez szkołę, brak danych osobowych w usługach zewnętrznych, zgody rodziców, polityka szkoły.
-
Jak wykorzystujesz dziennik elektroniczny poza wpisywaniem ocen?
Szkielet odpowiedzi
Komunikacja z rodzicami, monitorowanie frekwencji, analiza wyników klasy, planowanie sprawdzianów.
-
Jak radzisz sobie z uczniami, którzy nie mają w domu warunków do pracy zdalnej?
Szkielet odpowiedzi
Alternatywne formy zadań, sprzęt szkolny, praca w bibliotece, kontakt z pedagogiem i rodzicami.
-
Czy zdarzyło się, że narzędzie cyfrowe przeszkodziło w lekcji? Jak wtedy zareagowano?
Szkielet odpowiedzi
Uczciwy przykład, szybka zmiana planu, wniosek na przyszłość - komisje cenią refleksję.
Zakres, w którym porusza się komisja
Pytania w tej bazie odwzorowują wymagania z rozporządzenia - to jedyny obszar, w którym komisja może się poruszać.
Zakres wymagań […] których spełnianie jest sprawdzane przez komisję egzaminacyjną podczas egzaminu na stopień nauczyciela mianowanego […] obejmuje: 1) znajomość przepisów prawa dotyczących organizacji, zadań i zasad funkcjonowania szkoły, w której nauczyciel odbywał przygotowanie do zawodu nauczyciela; 2) umiejętność prowadzenia zajęć w sposób zapewniający właściwą realizację statutowych zadań szkoły, w szczególności realizację podstawy programowej; 3) umiejętność rozpoznawania potrzeb uczniów i indywidualizowania nauczania; 4) umiejętność stosowania w pracy wiedzy z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki; 5) znajomość środowiska uczniów oraz umiejętność uwzględniania w swojej pracy problematyki środowiska lokalnego i współczesnych problemów społecznych i cywilizacyjnych; 6) umiejętność korzystania w pracy, zwłaszcza w trakcie prowadzonych zajęć, z narzędzi multimedialnych i informatycznych.
Dz.U. z 2022 r. poz. 1914 · tekst aktu w bazie ELI