Ile pytań z tego obszaru może paść na egzaminie?

Przepisy nie określają liczby pytań. W praktyce każdy z członków komisji zadaje jedno lub dwa pytania, więc z jednego wymagania pada zwykle jedno.

Sytuacje: emocje i trudne zachowania: pytania komisji

Pytania sytuacyjne to najczęściej ten „wskazany przez komisję problem związany z wykonywaną pracą”, o którym mówi § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. Ten zestaw dotyczy emocji i zachowań trudnych. Odpowiedzi pochodzą z materiału przygotowanego dla wychowania przedszkolnego, ale schemat reagowania jest taki sam na każdym etapie edukacyjnym.

Stan prawny: 21 sierpnia 2026 Aktualizacja tekstu: 21 sierpnia 2026

§ 6 pkt 4

Umiejętność stosowania w pracy wiedzy z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki.

Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 6 września 2022 r. (Dz.U. 2022 poz. 1914) · tekst aktu

Nauczycielka wyciąga rękę gestem „stop”, czyli reagowanie na trudne zachowanie ucznia

Pytania (10)

1. Dziecko bije lub gryzie inne dzieci. Jak reagujesz?

Szkielet odpowiedzi: Najpierw zapewniam bezpieczeństwo wszystkim dzieciom. Spokojnie zatrzymuję zachowanie agresywne, nie zawstydzam dziecka i nie stosuję kar. Rozmawiam z dzieckiem o emocjach i uczę je akceptowanych sposobów ich wyrażania. Obserwuję sytuację, szukając przyczyn zachowania, a jeśli problem się powtarza, współpracuję z rodzicami i specjalistami.
2. Dziecko nie chce wykonywać poleceń nauczyciela. Co robisz?

Szkielet odpowiedzi: Sprawdzam, czy polecenie jest dla dziecka zrozumiałe i dostosowane do jego możliwości. Staram się poznać przyczynę odmowy, daję dziecku możliwość wyboru tam, gdzie jest to możliwe, i wzmacniam pozytywne zachowania. Unikam krzyku i kar.
3. Dziecko zachowuje się agresywnie wobec nauczyciela. Jak reagujesz?

Szkielet odpowiedzi: Zachowuję spokój i przede wszystkim zapewniam bezpieczeństwo. Ograniczam możliwość zranienia siebie i innych, nie stosując przemocy. Po uspokojeniu sytuacji analizuję przyczynę zachowania, podejmuję działania wychowawcze i współpracuję z rodzicami oraz specjalistami.
4. Dziecko często przeszkadza podczas zajęć. Co robisz?

Szkielet odpowiedzi: Najpierw szukam przyczyny zachowania. Sprawdzam, czy aktywność jest dostosowana do możliwości i potrzeb dziecka. Skracam czas oczekiwania, zwiększam aktywność dziecka i wzmacniam pozytywne zachowania.
5. Dziecko ma trudności z koncentracją. Jak organizujesz mu pracę?

Szkielet odpowiedzi: Dostosowuję długość i formę aktywności do możliwości dziecka. Stosuję krótkie, jasne polecenia, pomoce wizualne i częste zmiany aktywności. Wzmacniam pozytywne zachowania i obserwuję efekty.
6. Dziecko jest bardzo aktywne i nie potrafi długo usiedzieć w miejscu. Co robisz?

Szkielet odpowiedzi: Nie traktuję aktywności wyłącznie jako problemu wychowawczego. Zapewniam możliwość ruchu, krótsze zadania i jasne zasady. Organizuję zajęcia tak, aby dziecko mogło wykorzystać swoją potrzebę aktywności w pozytywny sposób.
7. Dziecko zaczyna płakać podczas zajęć. Jak reagujesz?

Szkielet odpowiedzi: Podchodzę spokojnie i sprawdzam, co się wydarzyło. Daję dziecku możliwość wyciszenia się i zapewniam poczucie bezpieczeństwa. Jeżeli sytuacja się powtarza, obserwuję przyczynę i podejmuję dalsze działania.
8. Dziecko nie chce rozmawiać z nauczycielem o swoim problemie. Co robisz?

Szkielet odpowiedzi: Nie zmuszam go do rozmowy. Daję mu czas i możliwość wyrażenia emocji w inny sposób, na przykład przez zabawę, rysunek lub wybór odpowiedniego momentu. Buduję relację opartą na zaufaniu.
9. Dziecko ciągle domaga się uwagi nauczyciela. Jak reagujesz?

Szkielet odpowiedzi: Staram się zaspokoić jego potrzebę kontaktu w sposób konstruktywny. Wzmacniam zachowania, które pozwalają dziecku uzyskać uwagę bez przeszkadzania. Organizuję również sytuacje, w których może odnieść sukces i poczuć się ważne.
10. Dziecko ma bardzo trudny dzień i nie chce uczestniczyć w żadnej aktywności. Co robisz?

Szkielet odpowiedzi: Nie zmuszam go do aktywności za wszelką cenę. Sprawdzam jego samopoczucie i obserwuję zachowanie. Zapewniam możliwość odpoczynku i stopniowego powrotu do grupy. Jeżeli sytuacja jest nietypowa lub się powtarza, kontaktuję się z rodzicami, a w razie potrzeby informuję dyrektora.

Jak ćwiczyć te pytania

Do każdego pytania dopisz jedno zdanie o sytuacji z własnej praktyki i jedno o efekcie, jaki przyniosło Twoje działanie. Odpowiedź złożona wyłącznie z definicji jest najczęstszą przyczyną noty poniżej progu - piszemy o tym w artykule o pytaniach na egzaminie.

Wszystkie pytania z tego stopnia - razem z trybem losowania - znajdziesz na stronie pełnego zestawu.

Najczęstsze pytania

Czego dotyczy wymaganie § 6 pkt 4?: Umiejętność stosowania w pracy wiedzy z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki.
Ile pytań z tego obszaru może paść na egzaminie?: Przepisy nie określają liczby pytań. W praktyce każdy z członków komisji zadaje jedno lub dwa pytania, więc z jednego wymagania pada zwykle jedno.